Eksporterzy pod własnym i cudzym logo

Co szósty pracownik w Polsce, tak jak w Unii Europejskiej, ma pracę dzięki eksportowi poza granice UE. Ujęta w tym jest nie tylko sprzedaż bezpośrednia, ale i kooperacja z finalnymi eksporterami. W Polsce eksport poza Unię zapewnia 2,9 mln miejsc pracy, w tym pół miliona dzięki współpracy z innymi krajami UE.

Dane te dostarcza nowe narzędzie statystyczne do oceny postępów globalizacji produkcji i handlu w krajach Unii Europejskiej o wdzięcznej akronimowej nazwie FIGARO (full fnternational and global accounts for research in input-output analysis). Bazuje ono na teorii przepływów międzygałęziowych Leontiefa. Przemyślenia teoretyczne oraz postępy w dziedzinie gromadzenia i przetwarzania wielkiej liczby danych (Big Data) pozwalają dokładniej śledzić, co dzieje się w realnej gospodarce.

Z opublikowanych przez Eurostat w lipcu 2021 r. danych za 2019 r. wynika, że eksport poza obszar Unii Europejskiej (faktyczny eksport z UE, handel pomiędzy krajami unijnymi to wymiana wewnątrzwspólnotowa) daje pracę 37 mln wśród 209 mln pracowników. Są pod tym względem znaczne dysproporcje. „Na eksport” najliczniej pracują pracownicy w Irlandii, blisko co trzeci z nich (29,4 proc.,) zajmuje się produkcją wyrobów lub ich podzespołów, bądź świadczeniem usług przeznaczonych na rynki pozaunijne.

Na eksport najliczniej pracują pracownicy w Irlandii, blisko co trzeci z nich zajmuje się produkcją, bądź świadczeniem usług na rynki pozaunijne.

Irlandii pod tym względem nieznacznie jedynie ustępuje Luksemburg (29,1 proc.). Bezpośredni i pośredni eksport poza Unię ma bardzo duże znaczenie dla krajowych rynków pracy także w przypadku Malty (23,5 proc. miejsc pracy), Czech (22,2 proc.), Niderlandów (21,6 proc.), Belgii (21,0 proc.), Bułgarii (20,6 proc.) i Niemiec (20,5 proc.). Na przeciwległym biegunie są znacznie mniej zorientowane na eksport kraje południa Europy – Grecja oraz Portugalia. W obu z nich eksport poza UE zapewnia niewiele ponad 12 proc. miejsc na miejscowym rynku pracy. W Polsce – według danych Eurostatu – eksport poza kraje Unii Europejskiej daje zajęcie 2923 tys. pracownikom, co odpowiada 17,9 proc. pracujących. To dokładnie średni poziom unijny.

Najciekawsza część danych Eurostatu opartych na badaniu FIGARO dotyczy skali kooperacyjnego wkładu poszczególnych krajów (pod względem liczby pracowników) w finalną produkcję, bądź usługi eksportowane poza Unię z innych krajów unijnych. Najkrócej można to nazwać pracą pod cudzym logo. Powiązania te są wielostronne i różnokierunkowe.

W największej gospodarce europejskiej – w Niemczech – bezpośrednio na rzecz eksportu poza Unię pracuje ponad 8,5 mln pracowników, a eksport ten wspiera praca blisko miliona pracowników zatrudnionych w zakładach kooperacyjnych w innych krajach europejskich. Z kolei blisko 750 tys. pracowników w Niemczech wytwarza półprodukty (lub świadczy usługi) na rzecz finalnych eksporterów na rynki pozaunijne, a mających swoją główną siedzibę w innych krajach. Najwięcej pracowników zatrudniają w Niemczech finalni eksporterzy z Francji (118 tys.) i z Niderlandów (115 tys.).

Geograficzne zróżnicowanie handlu zagranicznego Polski

Eksport poza Unię bardzo silnie wiąże także polską gospodarkę z gospodarkami innych krajów unijnych. Wytworzone przez wiele lat więzi kooperacyjne najsilniejsze są z finalnymi eksporterami w Niemczech. Z danych zbieranych w ramach programu FIGARO wynika, że w 2019 r. aż 164 tys. miejsc pracy w naszym kraju wynikało z produkcji lub usług wchodzących następnie w skład eksportu poza UE. Polska gospodarka jest pod tym względem największym zewnętrznym kooperantem niemieckich eksporterów, większym niż francuska czy niderlandzka. Silne są jednak także odwrotne związki – 55 tys. pracowników w zakładach kooperacyjnych w Niemczech dostarcza produkty lub usługi finalnie eksportowane poza Unię z Polski.

W 2019 r. aż 164 tys. miejsc pracy w Polsce wynikało z produkcji lub usług wchodzących następnie w skład eksportu poza UE.

Poza gospodarką niemiecką najsilniejsze więzi kooperacyjne łączą polską gospodarkę także z gospodarkami Włoch, Czech, Niderlandów, Francji i Węgier. Finalny eksport poza Unię Europejską tych pierwszych daje pracę w Polsce 52 tys. pracownikom. Eksport z Czech pośrednio tworzy w Polsce 49 tys. miejsc pracy, z Niderlandów – 46 tys., a z Francji i Węgier – po 39 tys. miejsc pracy.

Odwrotne relacje – liczba miejsc pracy w zakładach kooperacyjnych w innych krajach na rzecz finalnej produkcji eksportowej (lub usług) z Polski – są nieco słabsze, ale także znaczące. Poza wymienionymi wcześniej Niemcami (55 tys. miejsc pracy) polskie firmy najwięcej zatrudnienia dają w Czechach (20 tys. osób), we Włoszech (16 tys. osób) i we Francji (12 tys. osób).

 

>>> Eurostat o eksporcie poza Unie Europejską

Otwarta licencja


Tagi


Artykuły powiązane

Polscy eksporterzy patrzą na pandemię

Kategoria: Analizy
W jakim stopniu polscy przedsiębiorcy prowadzący działalność o charakterze ponadgranicznym postrzegają wpływ kryzysu pandemicznego na swój biznes oraz od czego może zależeć ten postrzegany wpływ? Wstępna odpowiedź na podstawie danych z 2020 roku.
Polscy eksporterzy patrzą na pandemię

Specjalizacja polskiego eksportu towarów i usług

Kategoria: Analizy
W ostatnim dziesięcioleciu wzrastała rola usług w światowym handlu. Tym bardziej spektakularny wydaje się wzrost udziału Polski w światowym eksporcie usług, co częściowo można wyjaśniać poprawą konkurencyjności pozacenowej polskiej gospodarki.
Specjalizacja polskiego eksportu towarów i usług

Polityka rynku pracy po pandemii musi chronić kapitał ludzki

Kategoria: Trendy gospodarcze
Absolutnym priorytetem jest obecnie zachowanie poczucia przywiązania pracowników do dotychczasowych miejsc pracy. Trwała realokacja zatrudnienia po obecnym przejściowym i nietypowym wstrząsie może doprowadzić do utraty kapitału ludzkiego właściwego dla poszczególnych firm.
Polityka rynku pracy po pandemii musi chronić kapitał ludzki