• Norbert Michel

Kongres będzie patrzył na ręce Fed

11.12.2015
Jeśli swoją zgodę wyrazi Senat, amerykańska Rezerwa Federalna nie będzie mogła prowadzić polityki pieniężnej w sposób uznaniowy. Fed będzie podlegał kontroli następczej tak samo jak każda inna agencja USA, a w Kongresie powstanie specjalna komisja ds. polityki pieniężnej. Będzie to najważniejsza zmiana w ustawie o Fed od 1978 r.
Pod kierownictwem nowego marszałka Paula Ryana Izba Reprezentantów przyjęła FORM Act of 2015, projekt ustawy o modernizacji i nadzorze nad FED  (CC BY-NC Speaker John Boehner)

Pod kierownictwem nowego marszałka Paula Ryana Izba Reprezentantów przyjęła FORM Act of 2015, projekt ustawy o modernizacji i nadzorze nad FED (CC BY-NC Speaker John Boehner)

Pod kierownictwem nowego marszałka Paula Ryana Izba Reprezentantów przyjęła FORM Act of 2015, projekt ustawy o modernizacji i nadzorze nad FED (CC BY-NC Speaker John Boehner)

Zwolennicy reform w polityce pieniężnej i deregulacji finansowej mieli bardzo mało powodów do radości w ciągu ostatnich kilku lat. Jeśli podejmowano jakieś próby zmiany funkcjonowania Fed, to ograniczały się one wyłącznie do działań na poziomie Komisji Usług Finansowych, bez większych szans na uchwalenie przez Izbę Reprezentantów, a tym bardziej na wejście w życie.

Nastąpiła jednak długo oczekiwana zmiana – Izba Reprezentantów przyjęła projekt ustawy o modernizacji i reformie nadzoru nad Fed (Fed Oversight Reform and Modernization Act of 2015, w skrócie – FORM Act). Ustawa wejdzie w życie jeśli uchwali ją Senat i podpisze prezydent.

Ustawa FORM zawiera wiele rozwiązań, które pomogą ulepszyć politykę monetarną Stanów Zjednoczonych. Poniższa lista wylicza cztery najważniejsze zmiany:

Fed będzie musiał działać zgodnie z przyjętymi z góry regułami (rules-based framework)

Przez większą część swojej historii Fed działał w sposób całkowicie uznaniowy. Polityka pieniężna oparta na regułach zobowiązuje bank centralny do przestrzegania zbioru jasnych wytycznych, które w wiarygodny sposób określą co bank będzie robił w danej sytuacji.

Banki centralne oczywiście nie będą chciały poprzeć tego rodzaju zmiany, ponieważ ograniczy ona ich uznaniowość, ale ustawa FORM pozwoli Fedowi wybrać swoje reguły polityki pieniężnej. Co więcej, ustawa pozwoli Fedowi odejść od reguły, o ile wytłumaczy Kongresowi dlaczego to robi.

Takie podejście bardzo ograniczy niepewność co do przyszłych decyzji Fed, nie krępując jednocześnie Rezerwy Federalnej w zbyt dużym stopniu.

Zostaną ograniczone uprawnienia Fed do udzielania kredytu w nagłych wypadkach (Emergency Lending Authority)

W przeszłości Fed wielokrotnie pożyczał pieniądze niewypłacalnym firmom. Najlepsze rozwiązanie tego problemu poległoby na odebraniu Rezerwie Federalnej prawa do udzielania kredytów ratunkowych.

Ustawa FORM nie idzie tak daleko, ale wprowadza ograniczenia, dzięki którym Fedowi będzie trudniej pożyczać pieniądze niewypłacalnym firmom na preferencyjnych warunkach, co było poważnym problemem w trakcie kryzysu w 2008 r.

W Fed będą audyty

Wielu komentatorów zwracało uwagę, że Fed już podlega audytom finansowym. Problem polega na tym, że decyzje w sprawie polityki pieniężnej leżą poza zakresem kontroli Government Accountability Office (GAO – odpowiednik polskiego NIK). Ustawa FORM usuwa przepisy, które uniemożliwiają GEO przeprowadzanie takich kontroli. GAO będzie ex post oceniał politykę pieniężną Fed.

Krytycy twierdzą, że takie kontrole będą dręczeniem Rezerwy Federalnej, ale GAO jest niezależną, niepartyjną instytucją powołaną przez Kongres, która regularnie kontroluje agencje rządu federalnego. Kilku były oficjeli GAO wskazywało, że przeciwnicy kontrolowania Rezerwy Federalnej oczerniają GAO. Żaden aspekt działalności Fed nie powinien być poza zakresem kontroli GAO.

W Kongresie powstanie komisja specjalna do spraw polityki pieniężnej

Na mocy ustawy FORM zostanie powołana komisja specjalna d/s polityki pieniężnej (Centennial Monetary Commission). Jest to realizacja postulatów projektu ustawy o komisji specjalnej ds. polityki pieniężnej na stulecie Fed (Centennial Monetary Commission Act of 2013). Jej celem ma być „przebadanie polityki pieniężnej Stanów Zjednoczonych, ocena alternatywnych sposobów prowadzenia polityki pieniężnej i przedstawienie rekomendacji na przyszłość w tej sprawie”.

Rekomendacje komisji nie będą wiążące. Kongres nie będzie musiał w związku z jej ustaleniami przyjmować żadnej konkretnej ustawy. Komisja ma dostarczyć członkom Kongresu informacji potrzebnych, aby mogli wypełnić swoje konstytucyjne obowiązki w dziedzinie polityki pieniężnej. Co więcej, taka komisja będzie właściwym forum do dyskusji na temat dotychczasowej działalności Fed i tego jak rola banku centralnego powinna wyglądać w przyszłości.

Reformy w polityce pieniężnej są potrzebne

Ustawa FORM zawiera kilka innych rozwiązań, które poruszą amerykańską politykę pieniężną we właściwym kierunku, ale rynki finansowe potrzebują wielu innych reform. Na przykład ustawa Dodda-Frank wprowadziła wiele szkodliwych rozwiązań – takich jak kwalifikowana hipoteka – I cała ta ustawa powinna zostać uchylona.

Tymczasem trzeba pomóc gospodarce eliminując wielką uznaniowość Fed i wprowadzić w życie inne rozwiązania zawarte w projekcie ustawy FORM.

Norman Michel jest ekspertem Heritage Foundation.

Artykuł ukazał się po raz pierwszy w Daily Signal. Przedruk za zgodą autora.

Fed pozostanie niezależny
Podjęta przez niższą izbę Kongresu decyzja jest w znaczniej mierze wynikiem zmiany przywództwa wśród republikanów. Nowy marszałek Izby Reprezentantów Paul Ryan zapowiedział, że będzie sprawował swoją funkcję w sposób bardziej koncyliacyjny. Gdy poddał pod głosowanie projekt ustawy, który od wielu lat był przedmiotem sporów nie tylko międzypartyjnych, ale również w łonie Partii Republikańskiej wniosek przeszedł dużą większością 241 do 185.
Jakie są szanse na akceptację projektu przez Senat i prezydenta?
Zdaniem bardzo bliskiego sprawie źródła Obserwatora Finansowego na Kapitolu część projektu dotycząca speckomisji ustawy może wejść w życie w czasie kadencji prezydenta Obamy. Biały Dom zapowiadając zawetowanie ustawy FORM nie podniósł żadnych zastrzeżeń w sprawie powołania specjalnej komisji ds. polityki pieniężnej. W regulaminie tej komisji nie ma nic co by podważało lub w jakikolwiek sposób mogło podważyć niezależność Fedu. Komisja ma za zadanie przeprowadzić neutralne empiryczne studium na temat skutków sześciu różnych reżimów polityki monetarnej dla inflacji i wzrostu gospodarczego.
Część projektu dotycząca audytu Fed napotkała na zdecydowany sprzeciw członka senackiej komisji ds. bankowości, republikanina Boba Corkera jak również, choć w mniejszym stopniu, przewodniczącego tej komisji republikanina Richarda Shelby’ego. Według naszego źródła sprzeciw republikanów praktycznie przekreśla szanse na przyjęcie części dotyczącej audytu Fed przez komisję ds. bankowości lub dopuszczenie do głosowania w tej sprawie na forum Senatu w dającej się przewidzeń przyszłości, bez względu na to kto zostanie prezydentem.
W opinii źródła inne przepisy tego projektu mogą podlegać negocjacjom i zostać poddane pod głosowanie w przyszłym roku. Trudno obecnie stwierdzić czy te przepisy uzyskają wymagane poparcie 60 senatorów i przetrwają ewentualne veto prezydenta.

Krzysztof Nędzyński

 

 


Tagi


Artykuły powiązane