Żywność droższa, ale jej udział w domowym budżecie maleje

O 6,5 proc. droższa była w listopadzie żywność w porównaniu do okresu sprzed roku – wylicza GUS. To szybszy wzrost niż w przypadku innych artykułów konsumpcyjnych. Udział wydatków na żywność w przeciętnych budżetach domowych systematycznie jednak spada, w 2016 r. było to 15,4 proc.
Żywność droższa, ale jej udział w domowym budżecie maleje

Zebrane przez Eurostat dane o strukturze europejskich budżetów domowych pozwalają zorientować się w długookresowych trendach w wydatkach konsumenckich i porównać je z sytuacją w innych krajach. Jedną z najbardziej wyraźnych tendencji jest spadek udziału w budżetach domowych wydatków na żywność w tzw. nowych krajach unijnych.

Według wyliczeń Eurostatu w Polsce na żywność wydano w 2016 r. 38,2 mld euro, o blisko 13 mln euro więcej niż rok wcześniej. Wydatki na jedzenie to druga pod względem znaczenia – po wydatkach na utrzymanie mieszkań (wraz z kosztami energii, wody i innymi wydatkami eksploatacyjnymi) – pozycja kosztów obciążających konsumenta. Ich udział w budżecie domowym nieznacznie wzrósł w 2016 r. (z 15,3 proc. w roku 2015 do 15,4 proc.), ale jeszcze w 2010 r. wynosił aż 17,3 proc., a w 2004 r. – 19,3 proc.

Ceny żywności nie rozpędzą inflacji

Polacy wydają na żywność relatywnie więcej ze swoich portfeli niż mieszkańcy Unii Europejskiej średnio. W UE udział żywności w wydatkach domowych wyniósł w 2016 r. 11,1 proc. i w ciągu ostatnich kilkunastu lat praktycznie się nie zmienił (w 2004 r. wynosił 11,2 proc.). Bardzo stabilnie w wieloletniej perspektywie kształtują się wydatki na żywność w Wielkiej Brytanii (7,1 proc. – najniższy udział w UE), w Niemczech (9,4 proc.), w Szwecji (11,0 proc.), we Francji (12,2 proc.), w Belgii (12,3 proc.). Żywność relatywnie tanieje m.in. w Irlandii (8,2 proc. udziału w wydatkach w 2016 r.), w Austrii (8,6 proc.), we Włoszech (13,1 proc.).

Wydatki na żywność więcej ważą w budżetach domowych w nowych krajach unijnych. Dotyczy to szczególnie Rumunii, gdzie koszty jedzenia sięgają 27,9 proc. (dane za 2015 r.). Relatywnie droga jest żywność  także na Litwie (20,6 proc. wydatków), w Estonii (18,7 proc.) i w Bułgarii (17,9 proc.). Relatywnie więcej niż w Polsce wydaje się na żywność także w Grecji, Portugalii i na Słowacji. W Rumunii, Bułgarii, na Litwie i Łotwie – podobnie jak w Polsce – udział wydatków na żywność systematycznie i znacząco spada.

Na co więc przeznaczamy najwięcej? To koszty mieszkaniowe. Są największą pozycją w wydatkach konsumenckich są w Polsce. Ich łączna suma i procentowy udział w domowym budżecie w ostatnich latach także jednak spada. Wraz z wydatkami na energię elektryczną i ogrzewanie koszty wyniosły w 2016 r. 52,6 mld euro. To o 1,1 mld euro mniej niż rok wcześniej. W wartościach względnych wydatki na eksploatację mieszkań zmalały z 21,5 proc. w roku 2015 i z 22,8 proc. w roku 2010 do 21,2 proc. w roku ubiegłym. W UE udział tych wydatków jest relatywnie wyższy (w 2016 r. sięgał 24,5 proc.). 12 lat temu (w 2004 r.) udział ten wynosił 22,4 proc.

Zmniejszyły się w 2016 r. także wydatki na usługi transportowe. Wydano na nie w Polsce w ubiegłym roku 3,2 mld euro, o 0,8 mld euro mniej niż rok wcześniej. Ich udział w portfelu zmalał z 1,6 do 1,3 proc. Spadły także wydatki na usługi telekomunikacyjne, ale ich udział pozostał na tym samym poziomie 2,4 proc.

Wzrosły wydatki na alkohol i wyroby tytoniowe (udział w wydatkach sięga 6,1 proc., przy średniej unijnej – 3,9 proc.). Większy jest ich udział – relatywnie – w wydatkach Czechów, na Łotwie, Węgrzech i w Luksemburgu.

Mniej niż przeciętnie w UE wydajemy (w relacji do własnego budżetu) na zakup mebli, samochodów, usługi gastronomiczne, noclegi i ubezpieczenia.

>> więcej: Eurostat

 

Otwarta licencja


Tagi


Artykuły powiązane

Mniej na jedzenie, więcej na ubrania i rekreację

Kategoria: Oko na gospodarkę
Ponad 47 mld euro – w przeliczeniu – wydali Polacy w 2018 r. na wyżywienie i napoje bez alkoholu. Udział jedzenia w wydatkach, podobnie jak w całej Unii Europejskiej, systematycznie maleje. Od odpowiedzi na pytanie: ile rodzina wyda na jedzenie, nie mniej interesujące jest: ile przeznaczy na ubrania lub rozrywkę.
Mniej na jedzenie, więcej na ubrania i rekreację

Świąteczne menu zdrożało nieznacznie

Kategoria: Oko na gospodarkę
Ceny żywności nie będą w tym roku przedmiotem rozmów przy świątecznym stole tak często, jak rok czy dwa lata temu. Od ubiegłego roku żywność zdrożała o ok. 1 proc.
Świąteczne menu zdrożało nieznacznie

Doskonalenie metod badania inflacji

Kategoria: Analizy
Rosnące obroty w handlu internetowym, zmiana zwyczajów zakupowych, zróżnicowanie preferencji konsumentów powodują, że badania inflacji muszą uwzględniać coraz więcej różnych źródeł danych. Wraz ze zmianami ewoluuje metodologia badań. Czy nowe metody trafniej identyfikują zmiany cen?
Doskonalenie metod badania inflacji