Olga Szczepańska: Banki centralne są niezależne, gdy mogą działać długofalowo

Kalendarz polityczny z natury rzeczy jest krótkoterminowy, a bank centralny chce mieć dłuższą perspektywę, aby realizować swój mandat: zabezpieczyć stabilność pieniądza i stabilność finansową. Na efekty tych działań czeka się dłużej niż kwartał – mówi dr Olga Szczepańska, dyrektor Departamentu Stabilności Finansowej NBP.

Niezależność banków centralnych wzięła się nie z badań naukowych, lecz z praktyki – podkreśliła rozmówczyni „Obserwatora Finansowego”.

„Lata 70. XX w. to inflacja w Stanach Zjednoczonych niemalże dwucyfrowa przez długi czas. Inne kraje również doświadczyły tego problemu. I potrzebna była reakcja, żeby tę inflację zwalczyć. Wymagało to trudnych decyzji: wysokich stóp procentowych, wysokich kosztów kredytu (…) W USA stery Rezerwy Federalnej przejął wówczas Paul Volcker, który właśnie takie decyzje podejmował i były one bardzo kosztowne dla gospodarki i dla rynku pracy, ale przyniosły rezultaty. (…) W efekcie zaczęto zastanawiać się co zrobić, żeby krótkoterminowe interesy polityczne przekuć na długoterminową perspektywę działania banków centralnych. To możliwe tylko wówczas, kiedy decydenci odpowiedzialni za walkę z inflacją mają w pełni niezależną pozycję, mogą myśleć długofalowo” – mówiła o początkach wcielania w życie idei niezależności banków centralnych dr Olga Szczepańska.

Podkreśliła, że banki centralne na większą odpowiedzialność zareagowały też większą transparentnością. Zaczęły realizować politykę bezpośredniego celu inflacyjnego i inflację w tym celu z sukcesem utrzymywały. Tłumaczyły przy tym swoje działania opinii publicznej. Dlatego gdy nadszedł Wielki Kryzys Finansowy lat 2007–2008, bez wahania powierzono im nowe zadania.

„Polityka makroostrożnościowa jest nowym obszarem zainteresowania banków centralnych i innych instytucji sieci bezpieczeństwa finansowego. Proszę zwrócić uwagę, że została wprowadzona właśnie w Wielkim Kryzysie 2007–2008. Ma wiele nowych narzędzi analitycznych, nowych instrumentów i wydaje mi się, że dzięki zastosowaniu tej właśnie polityki, mimo jej krótkiego doświadczenia, możemy sobie pogratulować. W czasie, który był niespodziewanym szokiem dla gospodarki i dla systemu finansowego jak epizody wojenne i inne ryzyka geopolityczne, nie mamy bezpośrednich oznak kryzysu finansowego. Wszystkie gospodarki wysokorozwinięte na razie świetnie sobie z tym trudnym okresem poradziły” – oceniła dyrektor DSF NBP.

Rozmówczyni „Obserwatora Finansowego” mówiła też o tym, że różnice między politykami a bankierami centralnymi są naturalne. Część z nich wynika z różnego czasu oczekiwania na rezultaty swoich działań.

„Politycy w naturalny sposób chcą pozytywne wieści przynosić (…) Natomiast instytucje takie jak bank centralny chciałyby mieć tę perspektywę dłuższą i móc realizować swój mandat, bo w ustawie mają zadanie zabezpieczenia stabilności pieniądza czy stabilności finansowej. A to wymaga myślenia w trochę dłuższej perspektywie niż trzy miesiące czy nawet rok” – podsumowała Olga Szczepańska.

Cała rozmowa tutaj.

Otwarta licencja


Tagi


Artykuły powiązane

Dokąd zmierza polityka pieniężna

Kategoria: Trendy gospodarcze
W latach 90. XX w. wydawało się, że patent na prowadzenie polityki pieniężnej jest znany. Kraje małe, o otwartej gospodarce i swobodnych przepływach finansowych, powinny zrezygnować z prowadzenia własnej polityki monetarnej i przywiązać kurs swojego pieniądza do zagranicznej waluty dominującej w obrotach handlu zagranicznego. Oczywiście takie rozwiązanie wymagało prowadzenia odpowiedzialnej polityki budżetowej i zaufania rynków finansowych wykluczające raptowny odpływ zagranicznego finansowania.
Dokąd zmierza polityka pieniężna

Banki centralne kontynuują rekordowe zakupy złota

Kategoria: Trendy gospodarcze
Banki centralne w 2023 r. kontynuowały politykę zwiększania rezerw złota. Trend ten trwa nieprzerwanie od globalnego kryzysu finansowego, pod wpływem którego nastąpiła decydująca zmiana nastawienia banków do złota.
Banki centralne kontynuują rekordowe zakupy złota