Pandemia przyspiesza cyfryzację przedsiębiorstw

Świeże bułki przez Internet przez całą dobę, od małego sklepu przy drodze do dostawcy win z całego świata, była hurtownia - jest detalista. Tysiące podobnych historii z ostatnich miesięcy dowodzi, że pandemia nie tylko niszczy stare biznesy. Tworzy również nowe i nakręca gospodarkę. Głównie dzięki cyfryzacji.

Raporty wielu instytucji badających koniunkturę gospodarczą wskazują na gwałtowną rewolucję technologiczną, jakiej doświadczają po wybuchu pandemii koronawirusa firmy średnie, małe i mikroprzedsiębiorstwa. Rewolucja ta wiąże się przede wszystkim z tworzeniem nowych, internetowych kanałów informacji o towarach i usługach, o sprzedaży, elastycznej dystrybucji oraz o płatnościach. Te nowe formy zastępują dotychczasowe, utarte, ale przerwane przez COVID-19, szlaki konsumenckie i biznesowe.

Jakie są doświadczenia związane ze zmianami, jakie możliwości a jakie ryzyka – informacje na ten temat zebrali eksperci OECD w raporcie o cyfrowej transformacji małych i średnich przedsiębiorstw (The Digital Transformation od SMEs). Sami jednak przyznają, że wiedza na ten temat jest jedynie wycinkowa. Dzieje się tak dlatego, że oficjalne statystyki – tak jest nie tylko w Polsce – sporadycznie i wycinkowo przyglądają się dokonaniom mikrofirm, zatrudniających mniej niż 10 pracowników. A to właśnie te najmniejsze, zrodzone z milionów indywidualnych inicjatyw przedsiębiorstwa najsilniej i najskuteczniej walczą obecnie ze światowym kryzysem.

Konkurencja w polskim handlu obniża nam ceny

W biznesowym przyspieszeniu kluczowe znaczenie odgrywa cyfryzacja. Szczególną rolę w jej rozwoju i zastosowaniach odgrywają wielkie koncerny, które stać na finansowanie badań, gigantyczne zakupy najnowocześniejszego sprzętu i oprogramowania oraz zatrudnianie wielu ekspertów pozwalających lepiej planować i rozdzielać produkcję, przyspieszać dystrybucję i zapewniać bezpieczeństwo informatycznych sieci i ich użytkowników.

Małe i średnie przedsiębiorstwa pozostawały pod tym względem daleko w tyle za gigantami, o czym świadczą m.in. różnice między nimi w partycypacji w e-commerce, czyli w handlu elektronicznym. OECD podaje tu trochę stare, ale wymowne dane z 2017 r., z których wynika, że w najbardziej rozwiniętych krajach świata brało w nim wówczas udział 44,1 proc. największych (zatrudniających powyżej 250 pracowników) firm i tylko 21,1 proc. małych firm (od 10 do 49 pracowników). W przypadku tych ostatnich największy udział przedsiębiorstw z e-commerce notowano w tym czasie w Nowej Zelandii (49,7 proc.) i w Australii (45,7 proc.). W Polsce – dla porównania – ich udział wynosił w tym czasie tylko 11,9 proc.

Pandemia postawiła małe firmy przed wyborem – albo cyfryzacja i nowe kanały sprzedaży, albo plajta. Według opinii ekspertów OCED, budowanych na podstawie wielu szczegółowych raportów i informacji aż 70 proc. firm MSP w krajach członkowskich znacznie zintensyfikowało aktywność na rzecz cyfryzacji swojej działalności.

Szczegółowych raportów jest bardzo dużo. Już na początku maja 2020 r. Izba Handlu USA donosiła o wzroście z 10 do 17 proc. udziału firm korzystających z handlu poprzez Internet. W Brazylii sprzedaż on-line zwiększyła się o połowę już w pierwszych miesiącach od wybuchu pandemii. Raport informatycznej firmy CISCO z ośmiu kluczowych dla handlu w świecie rynków wskazuje, że po wybuchu pandemii 70 proc. firm sektora MSP zaktywizowało swoje zaangażowanie na rzecz cyfryzacji. Raport brytyjskiej agencji CEP/CBI zauważa, że do lipca 2020 r. 60 proc. tamtejszych firm adoptowało nowe cyfrowe technologie i praktyki. Raport rozliczeniowej firmy VISA o sytuacji w ośmiu krajach z początku sierpnia ubiegłego roku wskazuje, że kroki takie podjęło 67 proc. firm.

Rynek detaliczny w Polsce: rozwój e-commerce i nowe wyzwania

Podobne są spostrzeżenia innej firmy płatniczej PayPal, a także Hewlett-Packarda i licznych konsultantów i izb handlowych z całego świata. Pandemia przyczynia się do skracania dystansu w cyfrowych relacjach między dużymi a małymi firmami. To wzmożenie cyfrowej aktywności wśród najmniejszych firm może być w rzeczywistości znacznie większe, gdyż – jak zauważają eksperci OECD – 90-proc. wzrostu gospodarczego w świecie tworzą mikrofirmy, zatrudniające mniej niż 10 pracowników. Raporty dużych konsultantów przedsiębiorstw tych w ogóle nie ujmują.

Barwne są opisy indywidulanych osiągnięć małych dotychczas firm, które dzięki cyfryzacji z dnia na dzień wyrosły na uznanych graczy rynkowych, przebijając się na istniejących rynkach albo tworząc całkiem nowe. Należy do nich m.in. Circus Bakery – w przeszłości mała paryska piekarnia, a dziś coraz bardziej renomowany dostawca świeżej żywności. W Australii karierę w czasie pandemii zrobił mały sklep z europejskimi winami Five Way Cellars. Australia słynie z dobrych własnych win, ale w czasie pandemii Australijczycy zapragnęli akurat innych smaków. Opłaciła się inwestycja w dobrą stronę internetową. W Wielkiej Brytanii hurtownik żywności dla restauracji Natoora z dużym sukcesem przekwalifikował się na sprzedaż przez Internet bezpośrednio do konsumentów.

Szybką karierę nowym, małym firmom ułatwiają, a nawet wręcz umożliwiają coraz szybciej rozwijające się (ewidentne sprzężenie zwrotne) globalne platformy informacyjne i sprzedażowe, do których należą przede wszystkim Google, Facebook, YouTube, Amazon, E-bay, Deliveroo, Uber-Eats. Każda dziedzina codziennych dostaw i usług ma już takiego co najmniej jednego giganta. Globalne platformy wzbudzają z jednej strony często niechęć z powodu stawiania małym partnerom trudnych warunków współpracy. Z drugiej jednak strony nie ma dziś szybszej drogi dotarcia najmniejszego nawet sprzedawcy bezpośrednio do nabywcy, który znajduje się czasem nawet na przysłowiowym „końcu świata”. Warunkiem jest jednak dostosowanie się – sprzedawcy i nabywcy – do nowych form cyfrowego kontaktu. Coraz więcej małych firm potrafi się już w tym nowym świecie znaleźć.

W gwałtownie rozwijającym się świecie sprzedaży i płatności przez Internet wzrasta niebezpieczeństwo cyfrowych fałszerstw, kradzieży danych, włamań na rachunki finansowe.

Na uwadze trzeba mieć jednak nie tylko potencjalne korzyści – zwraca uwagę raport OECD – ale także ryzyko. W gwałtownie rozwijającym się świecie sprzedaży i płatności przez Internet wzrasta niebezpieczeństwo cyfrowych fałszerstw, kradzieży danych, włamań na rachunki finansowe. Nowi uczestnicy cyfrowego handlu i usług nie zawsze są świadomi coraz bardziej wyrafinowanych cyberzagrożeń.

Nie jest to tylko potencjalne ryzyko. Raport OECD przytacza wiele zidentyfikowanych w ostatnich miesiącach przykładów nasilenia się cyberprzestępczości w Internecie. Fale ataków phishingowych nasiliły się w tym czasie m.in. w USA, Francji, Czechach.

Eksperci OECD udzielają w związku z tym kilku rad rządzącym. Dzięki Internetowi i globalnym platformom wymiany tworzą się nowe możliwości rozwoju dla małych i średnich przedsiębiorstw. Po stronie instytucji rządowych leży dbałość o rozwój nowoczesnej i odpornej na cyberzagrożenia infrastruktury technicznej. Konieczne jest także tworzenie warunków dla kształcenia specjalistów oraz ogólne podnoszenie społecznej wiedzy i umiejętności w handlu internetowym, w tym i o jego zagrożeniach.

Optymistyczne jest jednak to, że na wywołany pandemią kryzys gospodarczy świat znalazł szybką odpowiedź w postaci lawinowo rozwijającego się e-commerce. Biorąc w nim udział lepiej nie zapominać o własnym w nim bezpieczeństwie i bezpieczeństwie swoich pieniędzy.

>>> OECD o cyfryzacji małych i średnich przedsiębiorstw

Otwarta licencja


Tagi


Artykuły powiązane

Rynek detaliczny w Polsce: rozwój e-commerce i nowe wyzwania

Kategoria: Analizy
W ślad za zmieniającymi się preferencjami klientów struktura rynku detalicznego w Polsce uległa istotnym zmianom. Nastąpiła jego wyraźna koncentracja. Silnie rozwinął się rynek handlu elektronicznego. Pandemia wpłynie na pogłębienie tych procesów – piszą eksperci NBP.
Rynek detaliczny w Polsce: rozwój e-commerce i nowe wyzwania

Digital exclusion increasingly more painful

Kategoria: New trends
Almost half of the global population still is not using the internet. During the pandemic being offline makes it difficult or even impossible to access many goods, services and social benefits, thereby deepening social exclusion. We need more initiatives in order to change this situation.
Digital exclusion increasingly more painful

Czy pandemia COVID-19 długotrwale obniży produkt potencjalny?

Kategoria: Trendy gospodarcze
Jak długo będą trwały skutki gospodarcze pandemii COVID-19? Czy ustaną one wraz z epidemią, czy będą utrzymywać się latami? W poniższym artykule postaram się ocenić, w jakim stopniu kryzys spowodowany pandemią może oddziaływać na produkt potencjalny w Polsce i na świecie.
Czy pandemia COVID-19 długotrwale obniży produkt potencjalny?