Autor: Mirosława Kaczmarek

profesor UEP w Katedrze Badań Rynku i Usług

E-czterdziestolatek, czyli jak generacja X w Unii Europejskiej korzysta z bankowości internetowej

Generacja X, czyli osoby, które urodziły się pomiędzy 1965 a 1980 rokiem, wchodziła w dorosłość w czasach nie tylko ważnych przemian politycznych w Europie Środkowo-Wschodniej, ale także zmian technologicznych na świecie.
E-czterdziestolatek, czyli jak generacja X w Unii Europejskiej korzysta z bankowości internetowej

To w latach 70. i 80. XX wieku rozwijały się pierwsze komunikatory internetowe. W latach 80. XX w. pojawiły się komputery stacjonarne dostępne dla zwykłych użytkowników. W 1982 r. zadebiutował jeden z najpopularniejszych „pecetów” w tym okresie – Commodore 64, rok później system operacyjny Microsoft Windows, a w 1991 r. powstała pierwsza strona internetowa napisana w języku HTML. W Polsce w latach 90. XX w. to właśnie generacja X jako pierwsza zaczęła powszechnie korzystać z internetu poprzez modemem telefoniczny. Mimo że osoby z tego pokolenia najbardziej cenią sobie – tak, jak ich poprzednicy, czyli pokolenie Baby Boomers – kontakty osobiste, to w odróżnieniu od nich potrafią swobodnie posługiwać się komputerami i telefonami komórkowymi oraz korzystać z internetu. W porównaniu ze starszymi od siebie, osoby mające obecnie 40 – 54 lata, znacznie chętniej robią zakupy w sieci i korzystają z usług dostępnych kanałem internetowym, w tym z bankowości internetowej (BI).

Z BI najczęściej korzystają Skandynawowie

Jak podaje Eurostat, w Unii Europejskiej (UE) na koniec 2018 r. mieszkało 109,7 mln osób w wieku 40 – 54 lata, co stanowi 21 proc. ogółu mieszkańców. Z bankowości internetowej średnio korzysta 59 proc. osób z generacji X. Największy odsetek (ponad 90 proc.) realizuje usługi bankowe kanałem internetowym w państwach nordyckich: Danii, Finlandii i Szwecji oraz w Holandii. Polska z wynikiem 47 proc. znajduje się w grupie krajów, w których odnotowano niższą od średniej unijnej wartość tego wskaźnika. W ujęciu geograficznym są to wyłącznie państwa Europy Środkowej i Południowej, a wśród nich in minus wyróżniają się Rumunia i Bułgaria.

I-banking – pokolenie X versus Baby Boomers

Nie jest zaskoczeniem, że porównując oba pokolenia – X oraz Baby Bommers (BB) – młodsza generacja korzysta z BI dużo częściej. W przypadku BB średnio w UE z bankowości internetowej korzysta zaledwie 38 proc. W obydwu pokoleniach BI jest najpopularniejsza w krajach skandynawskich i w Holandii, a także w Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech, Belgii, Luksemburgu i na Łotwie.

W czterech krajach pokolenie X, patrząc na średnią unijną dla obu pokoleń, jest zdecydowanie bardziej zdigitalizowane od swoich starszych kolegów czy rodziców. Są to: Irlandia, Austria, Czechy i Litwa. W pozostałych państwach, w tym także w Polsce, przekonanie do korzystania z BI klientów z obydwu generacji pozostaje dla banków dużym wyzwaniem. Przede wszystkim powinny zwrócić uwagę na osoby do 50 roku życia, które będą czynne na rynku pracy jeszcze przez kilkanaście lat, a osiągając wiek emerytalny będą dysponować stałym, choć mniejszym dochodem.

Z bankowości internetowej chętniej korzystają Iksy do 45 roku życia

Podział generacji X na dwie frakcje – „młodszą” (40 – 44 lata) i „starszą” (45 – 54 lata) – pokazuje, że średni odsetek użytkowników BI w państwach UE wynosi odpowiednio 62 i 56 proc. Generalnie w UE pokolenie X nie jest bardzo zróżnicowane w korzystaniu z internetowych usług bankowych. Aż w 18 państwach różnica pomiędzy oboma grupami wiekowymi nie przekracza 5 punktów procentowych. Największa jest w Polsce, Wielkiej Brytanii, Irlandii, na Malcie, w Portugalii i na Litwie (7 – 9 punktów procentowych).

Tak naprawdę porównanie unijnych państw wyłącznie na podstawie różnic pomiędzy oboma grupami wiekowymi nie daje pełnej informacji na temat korzystania przez generację X z internetowych usług bankowych. Przykładowo różnica pomiędzy nimi w Danii, Finlandii i Holandii wynosi zaledwie 1 punkt procentowy i jest o tyle samo mniejsza od Rumunii, Bułgarii, Grecji i Luksemburga. Ale w Rumunii usługi bankowe online realizuje tylko 8 proc. osób z młodszej grupy i zaledwie 6 proc. ze starszej. Za to w Luksemburgu jest to odpowiednio 75 i 73 proc. (w zaokrągleniu).

Analiza na podstawie względnych różnic pokazuje, że w Rumunii, Bułgarii, Portugalii i w Polsce jest dużo mniej użytkowników BI w wieku 45 – 54 lata niż w wieku 40 – 44 lat.

Skąd więc bierze się rozbieżność między krajami nordyckimi (i Holandią) a krajami Europy Środkowo-Wschodniej? Dlaczego na północy większość czterdziestolatków i osób, które rozpoczęły piątą dekadę życia aktywnie korzysta z bankowości internetowej? Na pewno nie jest to brak dostępu do internetu czy nieumiejętność korzystania z niego. Jak wynika z danych Eurostatu, na koniec 2018 r. w państwach o najniższym wskaźniku użytkowników BI, czyli w Rumunii i Bułgarii, z internetu za pomocą komputera, laptopa lub notebooka korzystało dla celów prywatnych ponad 50 proc. osób w wieku 45 – 54 lata, czyli starszej grupy pokolenia X. Dużą różnicę między korzystaniem z internetu a korzystaniem z BI widać także w Grecji, na Węgrzech oraz w Słowenii. Także Polska zajmuje wysoką pozycję w tym niechlubnym rankingu – z internetu korzysta 72 proc. osób w wieku 45 – 54 lata, a z BI już tylko 43 proc.

W większość państw unijnych starsza część generacji X chętnie kupuje przez internet. W ostatnich 12 miesiącach nawet w Rumunii i Bułgarii takie zakupy zrobiło 17 – 18 proc. osób, a więc sporo więcej niż odsetek użytkowników BI. Z drugiej strony aż w 20 krajach więcej osób korzysta z BI niż z zakupów online. To dowodzi wysokiego stopnia akceptacji takiego sposobu korzystania z usług bankowych. Warto też zauważyć inne zjawisko. W Szwecji, kraju należącym do państw o najwyższym odsetku użytkowników BI, jest on większy od wskaźnika osób korzystających z internetu przez komputer, laptop czy notebook. Okazuje się, że popularniejszy jest dostęp do sieci przez urządzenia mobilne niż stacjonarne. Według danych Eurostatu dostępnych w bazie „Individuals – mobile internet access” („Osoby fizyczne – mobilny dostęp do internetu” – tłum. red.) korzystanie z internetu na urządzeniach mobilnych deklaruje aż 92 proc. Szwedów w wieku 45 – 54 lata.

Trudno bezpośrednio wskazać przyczyny niskiego poziomu korzystania z BI w pokoleniu X w niektórych krajach UE, gdyż brakuje porównywalnych wyników badań. Oprócz różnic kulturowych jedną z nich jest niewątpliwie obawa o bezpieczeństwo wykonywania operacji finansowych, co potwierdzają przypominane systematycznie przez banki informacje na temat zagrożeń, z którymi mogą zetknąć się użytkownicy BI. Pośrednio wskazują na to także dane publikowane przez Eurostat w bazie „Perceived barriers to buying/ordering over the internet” („Postrzegane bariery w kupowaniu/zamawianiu przez internet” – tłum. red.). Ich analiza pokazuje, że co czwarty mieszkaniec UE ze starszej wiekowo grupy pokolenia X, który nie kupuje w internecie, jako przyczynę wskazuje brak zaufania do bezpieczeństwa płatności. Dlatego wszelkie rozwiązania wprowadzane przez banki, które pozwalają bezpieczniej korzystać z ich usług internetowych, są z pewnością działaniem zgodnym z oczekiwaniami klientów.

Odpowiednie regulacje prawne zwiększające bezpieczeństwo korzystania z BI są wdrażane na terenie całej UE. 14 września 2019 r. określa się mianem „małej rewolucji” w bankach, gdyż zaczęła obowiązywać dyrektywa PSD2 (Paymet Services Directive 2), wprowadzająca m.in. nieco uciążliwy dla klientów aktywnie korzystających z BI, ale podnoszący standardy bezpieczeństwa, obowiązek podwójnej autoryzacji tożsamości towarzyszący wykonywaniu operacji bankowych.

Otwarta licencja


Tagi


Artykuły powiązane

Sztafeta pokoleń na rynkach finansowych

Kategoria: Analizy
Niemal całe pokolenie Y zdążyło już wejść w dorosłe życie. Doświadczenia kryzysu finansowego 2007–2008, pandemia, a może idealizm sprawiają, że wielu jego przedstawicieli jest dość krytycznie nastawionych do świata biznesu i dostrzega nierówności społeczne.
Sztafeta pokoleń na rynkach finansowych

Europe has the best digital quality of life

Kategoria: New trends
European countries offer the best digital quality of life, according to a recent study. The list of top ten countries is dominated by western European nations. In the CSE region, Poland ranked the highest, as the 10th in the world.
Europe has the best digital quality of life