Podatek bankowy ogranicza efektywność polityki pieniężnej

Podatek bankowy ogranicza efektywność polityki pieniężnej, nie jest wsparciem dla reformy wskaźników referencyjnych w Polsce – wynika z raportu opublikowanego w ramach Working Papers NBP.

„Skłonność do utrzymywania przez płatników podatku bankowego rachunków bieżących w NBP na obniżonym poziomie w ostatnim dniu miesiąca implikuje ‚bardziej stromą ścieżkę’ w okresie utrzymywania rezerwy obowiązkowej. Jest tak, ponieważ niższy poziom rachunków bieżących na koniec miesiąca musi być skompensowany ich wyższym poziomem w pozostałym okresie utrzymywania rezerwy (co jest z kolei konsekwencją tego, że banki muszą utrzymywać określony poziom rezerwy w ujęciu średnim, niekoniecznie każdego dnia). Może to sprawić, że skuteczna implementacja polityki pieniężnej będzie bardziej wymagająca (wyższe poziomy rachunków bieżących początkowo skutkują niższymi stopami procentowymi, a niższe poziomy w późniejszym okresie oznaczają wyższą podatność na szoki płatnicze, w przypadku negatywnych wydarzeń skutkujących wyższymi stopami)” – napisano.

Kolejnym skutkiem wprowadzenia podatku bankowego jest, według opracowania, trudność ustalenia, czy cel operacyjny polityki pieniężnej, tzn. utrzymywanie stawki POLONIA blisko poziomu stopy referencyjnej, jest spełniony ostatniego dnia miesiąca.

„Wolumeny transakcji O/N na rynku pieniężnym są wówczas obniżone, a oprocentowania transakcji zaburzone” – dodano.

Ten sam problem (niższe wolumeny, zaburzony poziom stóp) dotyczy transakcji terminowych, których zapadalność pokrywa się z końcem miesiąca.

„Negatywny wpływ wprowadzenia podatku bankowego nie jest więc czynnikiem wspierającym dla reformy wskaźników referencyjnych związanej z regulacjami BMR” – dodano.

Jeżeli chodzi o skutki daniny bankowego z perspektywy warunków monetarnych, to z jednej strony, jak napisano w opracowaniu, zostały one rozluźnione poprzez obniżenie stawek dla depozytów. Z drugiej strony, podatek skutkował zacieśnieniem warunków monetarnych poprzez podwyższenie oprocentowania kredytów hipotecznych.

„Badania pokazały także możliwe dodatnie efekty podatku bankowego na oprocentowanie kredytów hipotecznych (tzn. efekt w kierunku wyższego oprocentowania). Nie znaleziono jednocześnie jednoznacznych dowodów wpływu wprowadzenia podatku bankowego na wolumeny kredytu (…), zyskowność banków, ich pozycję kapitałową lub skłonność do podejmowania ryzyka. Dobrze udokumentowano z kolei jednorazowy spadek aktywów, wzrost zaangażowania w papiery skarbowe oraz ‚window dressing’ ekspozycji na SPW na koniec miesiąca” – dodano.

Autorem raportu jest Mariusz Kapuściński. W opracowaniu zaznaczono, że opinie w nim przedstawione wyrażają wyłącznie poglądy autora.

Ustawa o podatku od niektórych instytucji finansowych, która weszła w życie 1 lutego 2016 roku, zobowiązuje banki do płacenia podatku w wysokości 0,0366 proc. miesięcznie wielkości aktywów pomniejszonych o: 4 mld zł, fundusze własne banków, obligacje skarbowe znajdujące się w portfelu banków, aktywa nabyte od NBP stanowiące zabezpieczenie kredytu refinansowego udzielonego przez NBP, środki banków spółdzielczych utrzymywane na rachunkach w bankach zrzeszających.

Przy obliczeniu podatku stosuje się też rozmaite wyłączenia i pomniejszenia, jak na przykład z tytułu objęcia programem postępowania naprawczego.

tus/ asa/


Artykuły powiązane

Konsekwencje podatku od niektórych instytucji finansowych

Kategoria: Instytucje finansowe
Zgodnie ze wstępnymi wynikami badania przeprowadzonego przez autora artykułu podatek bankowy wpłynął na skalę wykorzystania instrumentów polityki pieniężnej, rynek pieniężny oraz oprocentowanie depozytów i kredytów. Badanie nie wykazało natomiast jednoznacznie, aby podatek istotnie zmniejszył wartość udzielonych kredytów czy rentowność banków.
Konsekwencje podatku od niektórych instytucji finansowych

Efekty zewnętrzne polityki pieniężnej Fed są silniejsze niż polityki EBC

Kategoria: VoxEU
Skutki decyzji Europejskiego Banku Centralnego i amerykańskiej Rezerwy Federalnej „rozlewają się” na inne kraje w sposób asymetryczny. Na poziomie bilateralnym wpływ Fed na strefę euro ma istotne znaczenie, natomiast wpływ działań EBC na gospodarkę Stanów Zjednoczonych jest minimalny.
Efekty zewnętrzne polityki pieniężnej Fed są silniejsze niż polityki EBC

W jaki sposób można zwiększyć efektywność polityki pieniężnej?

Kategoria: Analizy
Ostatnia dekada nauczyła bankierów centralnych ważnej lekcji, a mianowicie, że negatywne szoki mogą występować coraz częściej, a czas pomiędzy nimi może być krótszy niż czas potrzebny bankom centralnym do odzyskania równowagi koniecznej dla prowadzenia normalnej polityki pieniężnej.
W jaki sposób można zwiększyć efektywność polityki pieniężnej?