Turcja, Finlandia i Indie czyli zmarnowane szanse

Zaczynam od doniesień o poniedziałkowej masakrze na giełdzie w Atenach. Potem o sytuacji braku reform w Indiach i Turcji oraz o mało znanym kryzysie w Finlandii. A ponadto warto przeczytać m.in. o produktywności, niepewnej przyszłości energetyki atomowej oraz nowe doniesienia o systemie SKOK, który kosztować będzie klientów banków i podatników nawet 12 mld złotych, natomiast niewątpliwie pozwolił stać się jego twórcom majętnymi ludźmi.
Turcja, Finlandia i Indie czyli zmarnowane szanse

gieldaW Atenach krach. Zgodnie z przewidywaniami, otwarta po 5 tygodniach giełda w Atenach zanurkowała w poniedziałek przed południem o ponad 20 proc. Akcje największego banku komercyjnego spadły o 30 proc.

Kilka tekstów o gospodarkach narodowych, tym razem Turcji, Finlandii i Indii.

makroekonomiaW „The Economist” krytyczna analiza stanu gospodarki w Turcji. Po okresie szybkiego wzrostu, narastają nierównowagi, a lira jest jedną z najsłabszych walut na świecie (w 2010 roku kurs wynosił 1,5 liry za dolara, dziś 2,77 liry). Wzrost gospodarczy wynosi już mniej niż 3 proc. w skali roku, deficyt obrotów bieżących 6 proc. PKB, a zagraniczne potrzeby pożyczkowe ok. 200 mld dol. rocznie. Jakość instytucji i prawa jest słaba, gospodarka przeregulowana. Lepiej wygląda sytuacja budżetu – dług publiczny spadł w dekadzie szybkiego wzrostu gospodarczego do 33 proc. PKB. Jednak w sumie ekonomiści uważają, że Turcja wpadła w pułapkę średniego dochodu i bez reform strukturalnych już się z niej nie wydostanie.

zegarIndie tracą szanse na stanie się światową potęgą – pisze Doug Bandow z Cato Institute. Premier Narendra Modi, który rok temu zdecydowanie wygrał wybory nie wprowadza niezbędnych reform, „miesiąc miodowy” po wyborach został zmarnowany. Budżet jest nadal deficytowy, do czego przyczyniają się ogromne subsydia, prawo zniechęca do przedsiębiorczości rodzinnej, państwo steruje pożyczkami bankowymi, a Modi częściej niż gospodarką musi się zajmować tradycyjnymi problemami Indii – korupcją i skandalami.

wiadomosciW Finlandii 2015 rok będzie czwartym rokiem stagnacji albo kurczenia się gospodarki. Wysokie koszty płac, niska produktywność, słaby eksport (w połowie surowcowy), to przyczyny złych wyników ekonomicznych.

wywiadyProfesor Stanisław Gomułka komentuje wywiad Andrzeja Olechowskiego dla weekendowej Gazety Wyborczej: „Andrzej Olechowski mówi dużo mądrych rzeczy. Ale mówi także rzeczy kontrowersyjne i błędne, szczególnie w odniesieniu do tego, co decyduje teraz i decydowało w ostatnich 25 latach o wzroście gospodarczym w tzw. krajach doganiających, takich jak Polska czy szereg krajów Azji Południowo-Wschodniej, Izraela, Brazylii czy Turcji. Chciałbym zwrócić uwagę na dwie kwestie.

  1. Jedna to  jakoby dominująca wobec kapitału krajowego wielkość kapitału zagranicznego. Tymczasem nawet wliczając środki UE, udział kapitału zagranicznego w inwestycjach w środki trwałe to w przybliżeniu około 20%, w tym mniej więcej połowa to bezpośrednie inwestycje zagraniczne. Zatem zyski netto + amortyzacja to podstawowe źródło kapitału finansującego polskie inwestycje, źródło nieco wspomagane przez oszczędności gospodarstw domowych.
  2. Druga kwestia to innowacyjność gospodarki, jakoby ta innowacyjność była i jest niska. Nie tylko Andrzej Olechowski ale także wielu innych analityków myli innowacyjność gospodarki z innowacyjnością rozumianą jako wkład do globalnego strumienia innowacji. Ogólny wkład jest istotnie bliski zeru. I taki pozostanie, nawet jeśli będzie kilkakrotnie wyższy niż jest obecnie. Przez innowacyjność gospodarki rozumiemy natomiast nowe produkty i nowe metody ich wytwarzania w danej, określonej gospodarce, a nie w skali globalnej. To coś zupełnie innego. Na długą metę dobrą miarą zmian jakościowych, w tym przede wszystkim technologicznych czyli innowacyjności, jest tempo wzrostu PKB na roboczogodzinę, bo bez zmian jakościowych tempo wzrostu PKB na roboczogodzinę byłoby na dłuższą metę bliskie zeru, niezależnie od wielkości inwestycji. To tempo przez ostatnie 25 lat wynosiło w Polsce około 4 % rocznie, czyli było nieco ponad dwukrotnie wyższe niż w krajach najbardziej technologicznie zaawansowanych.

energiaDuże story o przyszłości energii nuklearnej publikuje oilprice.com i wynika z niego, że przyszłość ta rysuje się w kiepskich barwach. Odwrotnie niż w przypadku produkcji energii ze źródeł odnawialnych, koszty produkcji energii z atomu są coraz większe, a nowe rozwiązania technologiczne coraz trudniejsze do wprowadzenia. Rosną też koszty likwidacji reaktorów (aktualnie 1 mld dol. sztuka) po zakończeniu ich użytkowania. Kilkanaście bloków elektrowni III generacji jest nadal w budowie, żaden nie został zakończony. Małe reaktory IV generacji są ciągle na etapie eksperymentów a nie praktyki komercyjnej.

pieniadzeLeonard Brecken z oilprice.com wylicza 6 mitów, które sprawiają, że ceny ropy nie chcą rosnąć. Miedzy innymi mity są takie: po porozumieniu atomowym Iran zaleje świat ropą, Iran zaleje świat ropą przechowywana na tankowcach, produkcja ropy w USA nie zmniejszy się mimo niskich cen, zapasy w USA nie spadną, OPEC będzie pompował ropę w dotychczasowej ilości. Wszystko to nieprawda, na co autor daje dowody.

mobilnaBanalna prawda: klucz do gospodarki to produktywność. Pesymiści twierdzą, że produktywność przestała rosnąć już w latach 70. XX wieku, a wybudowany na osiągnięciach informatyki wzrost na przełomie stuleci, był tylko chwilowym odchyleniem od trendu. Noah Smith z Bloomberga opisuje analizę OECD, która skoncentrowała się na produktywności nie na poziomie globalnym czy narodowym, lecz na poziomie korporacji. Okazuje się , że w niewielkiej liczbie światowych firm wzrost produktywności wcale nie spowolnił. Jednak w wielu tak się stało, a w niektórych produktywność spada. Paul Romer z New York University tłumaczy to excludability czyli faktem, że pomysły i technologie przestały przepływać z firmy do firmy, co było charakterystyczne dla okresu rosnącej globalizacji. Być może obecnie ten proces zakończył się. Druga możliwość, to wpływ prawa własności intelektualnej, które zaczęło skutecznie hamować przepływ wiedzy, informacji i technologii, także w zakresie rozwiązań biznesowych. Patenty są potrzebne by zachęcać do innowacji, ale obecnie patentów jest coraz więcej i patentowane są nawet rozwiązania wątpliwej oryginalności.

prasaDwa teksty o SKOK-ach. Witold Gadomski zwraca uwagę, że koszty ratowania SKOK-ów mogłyby być niższe, gdyby Polska przyjęła prawo unijne dotyczące uporządkowanej likwidacji upadłych banków. Szef BFG Jerzy Pruski mówi: – Ustawa umożliwiałaby inny sposób restrukturyzacji, a nie tylko upadłość i wypłatę środków gwarantowanych – mówi Jerzy Pruski. – Jej istota polega na tym, że działania naprawcze mogłyby być podejmowane bez żadnej zwłoki. Mielibyśmy oszczędność w czasie i oszczędność wielu milionów złotych. W pierwszej kolejności odpowiedzialność finansową za uporządkowaną likwidację ponoszą właściciele, a nie państwo.

rynki-finansoweNatomiast Bianka Mikołajewska pisze o przejęciu kontroli nad 450 mln złotych Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych SKOK przez spółkę Grzegorza Biereckiego. TUW SKOK nie wypłacał pieniędzy dla deponentów padających Kas, zwrot wkładów otrzymali tylko z Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

 

gielda
makroekonomia
zegar
wiadomosci
wywiady
energia
pieniadze
mobilna
prasa
rynki-finansowe

Tagi


Artykuły powiązane

Energetyczna rewolucja: czekają nas problemy czy świetlana przyszłość?

Kategoria: Analizy
Szybko rosnący udział odnawialnych źródeł w produkcji energii elektrycznej wywraca sektor energetyczny do góry nogami. Jedni wieszczą, że skończy się to katastrofą, wielkimi awariami zwanymi blackoutami. Inni mówią, że czeka nas świetlana przyszłość.
Energetyczna rewolucja: czekają nas problemy czy świetlana przyszłość?

Spowolnienie w strefie euro mocno nie zaszkodzi Polsce

Kategoria: Trendy gospodarcze
Wzrost gospodarczy będzie szybszy niż w projekcji z listopada 2018 r., ale inflacja będzie rosła wolniej. Dynamika PKB obniży się przez słabą koniunkturę globalną, głównie w strefie euro, która będzie również ograniczała presję inflacyjną. Inflację obniży także brak podwyżek cen energii, które zakładaliśmy w listopadzie - mówi Jacek Kotłowski, zastępca dyrektora DAE.
Spowolnienie w strefie euro mocno nie zaszkodzi Polsce

Polska w Unii Europejskiej: 15 lat minęło

Kategoria: Analizy
Dwukrotny wzrost PKB na mieszkańca w ciągu ostatnich 15 lat był wielkim osiągnięciem Polski. Wzrost ten wspierały fundusze Unii Europejskiej – bez nich skumulowany PKB za okres naszego członkostwa byłby o 2 proc. niższy.
Polska w Unii Europejskiej: 15 lat minęło