Dlaczego Polska uniknęła kryzysu – struktura PKB cz.1

06.12.2009
  Wciąż analizuję dane statystyczne dotyczące krajów Unii Europejskiej szukając odpowiedzi na pytanie dlaczego Polska gospodarka okazała się tak odporna na światowy kryzys gospodarczy? Co zdecydowało o tym, że jesteśmy jedynym europejskim krajem, który utrzyma w bieżącym roku wzrost gospodarczy? Tym razem przyjrzałem się dokładniej danym dotyczącym struktury PKB i dynamice zmian poszczególnych składników ją …

 

Wciąż analizuję dane statystyczne dotyczące krajów Unii Europejskiej szukając odpowiedzi na pytanie dlaczego Polska gospodarka okazała się tak odporna na światowy kryzys gospodarczy? Co zdecydowało o tym, że jesteśmy jedynym europejskim krajem, który utrzyma w bieżącym roku wzrost gospodarczy?

Tym razem przyjrzałem się dokładniej danym dotyczącym struktury PKB i dynamice zmian poszczególnych składników ją tworzących. Podobnie jak wcześniej analizowałem kraje, które najlepiej oraz najgorzej sobie radzą w obecnej sytuacji.

Konkluzje wydają się być dość jednoznaczne:

  1. Dwie składowe PKB zdecydowały o głębokości recesji – konsumpcja indywidualna i inwestycje.
  2. To nie zmiany dotyczące eksportu i importu zdecydowały o lepszych wynikach gospodarczych.
  3. Wydatki konsumpcyjne państwa rosły szybciej w krajach lepiej radzących sobie z kryzysem.

 Średni udział wydatków indywidualnych na cele konsumpcyjne w PKB, w 10 krajach o największym prognozowanym spadku PKB w 2009 roku, wynosił 58,19% (dane dla roku 2008). W 10 krajach o najlepszych prognozowanych wynikach zmian PKB udział ten był średnio bardzo podobny, gdyż wynosił 58,55%. Ale zmiany wydatków obywateli na cele konsumpcyjne w tych dwóch grupach krajów różniły się już zdecydowanie. Ilustrują to poniższe tabele:

 

Tabela 1: Zmiana wydatków na cele konsumpcyjne w krajach o największym prognozowanym spadku PKB w Unii Europejskiej w 2009 r.

Państwa o najgłębszym prognozowanym spadku PKB w 2009 r. Przewidywana zmiana PKB w 2009 r. Zmiana konsumpcji indywidualnej 2008/2007 Prognozowana zmiana konsumpcji indywidualnej 2009/2008
Litwa

-18,1%

+3,6%

-19,5%

Łotwa

-18,0%

-5,4%

-22,0%

Estonia

-13,7%

-4,7%

-16,7%

Rumunia

-8,0%

+8,9%

-12,5%

Irlandia

-7,5%

-0,7%

-7,7%

Słowenia

-7,4%

+2,0%

-1,7%

Finlandia

-6,9%

+1,9%

-2,8%

Węgry

-6,5%

-0,5%

-7,4%

Bułgaria

-5,9%

+4,8%

-5,7%

Słowacja

-5,8%

+6,0%

-1,2%

Średnia arytmetyczna

-9,78%

+1,59%

-9,72%

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

 

Tabela 2: Zmiana wydatków na cele konsumpcyjne w krajach o najmniejszym prognozowanym spadku PKB w Unii Europejskiej w 2009 r.

Państwa o najmniejszym prognozowanym spadku PKB w 2009 r. Przewidywana zmiana PKB w 2009 r. Zmiana konsumpcji indywidualnej 2008/2007 Prognozowana zmiana konsumpcji indywidualnej 2009/2008
Polska

+1,2%

+5,9%

+2,1%

Cypr

-0,7%

+8,4%

-1,4%

Grecja

-1,1%

+2,3%

-2,5%

Francja

-2,2%

+1,0%

+0,8%

Malta

-2,2%

+5,8%

-1,1%

Belgia

-2,9%

+1,1%

-0,9%

Portugalia

-2,9%

+1,7%

-0,9%

Luksemburg

-3,6%

+3,9%

+0,2%

Hiszpania

-3,7%

-0,6%

-5,2%

Austria

-3,7%

+0,8%

+0,5%

Średnia arytmetyczna

-2,18%

3,03%

-0,84%

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

 

Jeszcze większe różnice między analizowanymi krajami występują w dynamice inwestycji (gross capital formation). Przedstawiają to poniższe tabele:

Tabela 3: Zmiana inwestycji w krajach o największym prognozowanym spadku PKB w Unii Europejskiej w 2009 r.

Państwa o najgłębszym prognozowanym spadku PKB w 2009 r. Przewidywana zmiana PKB w 2009 r. Zmiana w poziomie inwestycji 2008/2007 Prognozowana zmiana inwestycji 2009/2008
Litwa

-18,1%

-1,4%

-62,6%

Łotwa

-18,0%

-24,6%

-47,3%

Estonia

-13,7%

-24,5%

-53,9%

Rumunia

-8,0%

+7,1%

-17,9%

Irlandia

-7,5%

-14,6%

-30,4%

Słowenia

-7,4%

+4,4%

-29,5%

Finlandia

-6,9%

-3,2%

-15,9%

Węgry

-6,5%

+4,8%

-19,9%

Bułgaria

-5,9%

+13,4%

-27,3%

Słowacja

-5,8%

+6,5%

-15,5%

Średnia arytmetyczna

-9,78%

-3,21%

-32,02%

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

 

Tabela 4: Zmiana inwestycji w krajach o najmniejszym prognozowanym spadku PKB w Unii Europejskiej w 2009 r.

Państwa o najmniejszym prognozowanym spadku PKB w 2009 r. Przewidywana zmiana PKB w 2009 r. Zmiana w poziomie inwestycji 2008/2007 Prognozowana zmiana inwestycji 2009/2008
Polska

+1,2%

+2,8%

-8,4%

Cypr

-0,7%

+10,3%

-15,0%

Grecja

-1,1%

-2,5%

-17,6%

Francja

-2,2%

-0,6%

-12,7%

Malta

-2,2%

-21,6%

-22,4%

Belgia

-2,9%

+4,1%

-7,9%

Portugalia

-2,9%

+0,5%

-17,3%

Luksemburg

-3,6%

+2,3%

-17,8%

Hiszpania

-3,7%

-3,9%

-15,6%

Austria

-3,7%

+0,3%

-5,8%

Średnia arytmetyczna

-2,18%

-0,83%

-14,05%

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

 

A więc recesji uniknęły przede wszystkim te kraje, w których nie nastąpił znaczący spadek konsumpcji indywidualnej. Duże znaczenie miała także głębokość spadku inwestycji. W krajach nadbałtyckich, najsilniej dotkniętych spadkiem PKB, poziom inwestycji w dwóch ostatnich latach spadł w sumie o ponad 70%!

Odpowiedzi na postawione na początku pytania należy zatem szukać w przyczynach, z powodu których, między innymi Polacy, nie zmniejszyli poziomu konsumpcji, a firmy i państwo nie ograniczyły gwałtownie inwestycji.

 

Ciąg dalszy nastąpi…

Artykuły powiązane


Tagi

Popularne artykuły