Szwedzki budżet na 2018 rok zawiera istotne zachęty podatkowe

13.11.2017
Projekt szwedzkiej ustawy budżetowej na 2018 rok zawiera cięcia podatkowe na kwotę 43,8 mld koron (5,4 mld dol.) i przewiduje nowe wydatki, w szczególności na opiekę medyczną, edukację i obronność). Jedynie 3,4 mld koron dodatkowego dochodu zostanie pozyskane przez podwyżki podatków.

(CC by Riksbnk)


Stworzyło to największy bodziec fiskalny od czasu, kiedy rząd kierowany przez Partię Socjaldemokratyczną (SAP) rozpoczął urzędowanie. Ponieważ silny wzrost gospodarczy spowodował zwiększenie dochodów, podnosząc oczekiwaną nadwyżkę na rok 2017, nadwyżka na 2018 rok została również skorygowana w górę. Krytycy uważają, że kwota zachęt podatkowych jest niepotrzebna, biorąc pod uwagę pozytywne wyniki osiągane już obecnie przez gospodarkę. Po wyborach w 2018 roku rząd centroprawicowy może wycofać się z niektórych planów wydatków.

Cięcia i wydatki

Podwyżki podatków będą dotyczyć (między innymi) samochodów służbowych, emisji dwutlenku węgla (CO2) w sektorze grzewczym i specjalnego podatku dochodowego nałożonego na osoby niebędące rezydentami. Zostały zlikwidowane ulgi podatkowe na prywatną opiekę medyczną.

Środki te zostały zrównoważone przez cięcia podatkowe w wysokości 10,7 mld koron. Są to w dużej mierze obietnice przedwyborcze dla grup docelowych zakładające ulgi podatkowe na emerytury w wysokości 4,4 mld koron oraz ulgi na ubezpieczenie społeczne dla osób prowadzących działalność gospodarczą zatrudniających dodatkowego pracownika.

Po stronie wydatków najbardziej kosztowną jednostkową pozycją była podwyżka dodatku na dziecko w wysokości 4,5 mld koron. W celu spełnienia wymagań dotyczących zaostrzenia kontroli imigracji i granic rząd przeznacza 2 mld koron na organy policji, oprócz innych mniejszych kwot alokowanych na kontrolę granic, służby bezpieczeństwa i gminy dla wzmocnienia bezpieczeństwa wewnętrznego i systemu prawnego. Wydatki te mogą być również interpretowane jako próba przyciągnięcia wyborców z antyimigracyjnej partii Szwedzkich Demokratów (SD), aktualnie drugiej pod względem popularności partii w kraju, osiągającej poparcie około 20 proc.

Budżet przewiduje także środki, które mają pomóc władzom lokalnym radzić sobie z bezdomnością, zwalczać ryzyko terroryzmu i przestępczość w obszarach wysokiego ryzyka. Uznając zagrożenia zewnętrzne (choć prowokacje Rosji w powietrzu i na morzu nie zostały szczegółowo wspomniane), przeznaczono dodatkową kwotę 2,7 mld koron na obronność i rząd zobowiązał się do zapewnienia pomocy rozwojowej w wysokości 1 proc. dochodu narodowego.

Pomimo istotnych zachęt podatkowych zawartych w tych działaniach silniejszy niż zakładano wzrost gospodarczy w pierwszej połowie 2017 roku (i niższe od oczekiwanych wydatki na imigrację) umożliwił rządowi skorygowanie w górę szacunków nadwyżki podatkowej za rok bieżący, z 0,3 proc. PKB do 1 proc. W związku z tym nadwyżka podatkowa na rok 2018 została również skorygowana w górę, z 0,6 proc. PKB do 0,9 proc. PKB. Uwzględniliśmy to w naszych własnych szacunkach i prognozie nadwyżki budżetowej na lata 2017-2018, która osiąga poziom 0,9 proc. PKB w obu latach.

Koncentracja na rynku pracy i opiece medycznej

Jednym z celów rządu jest zapewnienie Szwecji najniższej stopy bezrobocia w UE do roku 2020. Jest to ambitne zadanie i oczekujemy, że rząd będzie walczyć o osiągnięcie swojego celu. Zharmonizowana stopa bezrobocia UE na poziomie 6,8 proc. daje Szwecji 15. pozycję na liście najniższego bezrobocia w 28 państwach członkowskich UE.

Budżet zawiera 7,3 mld koron nowych wydatków w celu zwiększenia zatrudnienia. Działania, które mają zapewnić wsparcie osobom w prowadzeniu działalności gospodarczej oraz w nauce języka szwedzkiego, powinny wspomagać integrację na rynku pracy imigrantów i osób ubiegających się o azyl, a także zwalczać istotne rozbieżności w stopie bezrobocia między rdzennymi mieszkańcami Szwecji a osobami urodzonymi za granicą. Rząd planuje rozwinięcie edukacji i programów szkoleniowych dla osób dorosłych oraz przyciąga potencjalnych wyborców przez uwzględnienie w budżecie obniżki podatku przy członkostwie w związkach zawodowych. W budżecie przeznaczono również więcej pieniędzy dla osób na długoterminowych zwolnieniach lekarskich oraz środki na zwalczanie oszustw podatkowych i nadużyć finansowych dotyczących świadczeń publicznych.

Uwzględniono wiele nowych wydatków na edukację mających na celu poprawę podstawowych umiejętności w zakresie czytania, pisania i arytmetyki, wzmocnienia „rozwoju wiedzy” oraz zachęcenia większej liczby osób do zawodu nauczyciela. Podwyższono również poziom grantów dla studentów.

Kolejnym głównym beneficjentem nowych planów wydatków jest opieka medyczna, z finansowaniem w wysokości 4,7 mld koron, w tym 1,1 mld koron na opiekę okołoporodową – szczególną pozycję wydatków, która została wynegocjowana z Partią Lewicową (rząd mniejszościowy potrzebuje zewnętrznego poparcia tej partii w parlamencie w celu przyjęcia budżetu). Zwiększone wydatki na opiekę okołoporodową są również odpowiedzią na protesty publiczne, które miały miejsce w sierpniu w związku z chaosem na oddziałach położniczych, który został ujawniony po odnotowaniu kilku poważnych przypadków, łącznie z zamknięciem jedynego oddziału położniczego w północnym mieście Solleftea.

Promowanie zielonej agendy

Istnieje szeroki konsensus polityczny na rzecz działań w zakresie walki ze zmianami klimatycznymi w celu zapewnienia udziału Szwecji w zwalczaniu zanieczyszczenia i przechodzenia na gospodarkę opartą na energii odnawialnej. Z uwagi na fakt, że Partia Zielonych jest mniejszym członkiem koalicji, polityka ochrony środowiska ma oczywiście wysoki priorytet w budżecie i przeznaczono na nią nowe wydatki w wysokości 5 mld koron. Spośród różnych działań mających na celu zapewnienie, aby Szwecja stała się jednym z pierwszych narodów wolnych od paliw kopalnych, przeznaczono środki na promowanie transportu i podróży bez użycia paliw kopalnych, inwestycje w ogniwa słoneczne, czyste morza i środowiska miejskie wolne od toksyn, a także na promowanie stosowania zrównoważonego biopaliwa.

Rząd podkreśla, że w czasie jego pełnej kadencji zielone inwestycje zwiększą się ponad dwukrotnie. Rząd koncentruje się na nowych technologiach, proponując projekt o nazwie Skok w Zielony Przemysł (Green Industry Leap), który uzupełnia ustawę klimatyczną i strategię o nazwie „Skok klimatyczny” (Climate Leap). Aktywnie promowane będzie używanie pojazdów elektrycznych i stworzone zostaną zielone miejsca pracy, w tym wiele na obszarach wiejskich, w celu wspierania polityki regionalnej rządu pod hasłem „cała Szwecja”.

13

Rząd prognozuje spadek realnego PKB o 2,5 proc. w 2018 roku, z 3,1 proc. w 2017 roku, co jest w dużym stopniu spójne z naszą własną prognozą wzrostu na poziomie 2,4 proc. w 2018 roku, po szacunkowym wzroście w wysokości 3,2 proc. w 2017 roku. Jeśli te oczekiwania (w połączeniu z projekcją szybkiego spadku bezrobocia) zostaną spełnione, rząd spodziewa się redukcji swojego zadłużenia brutto do 36,5 proc. do 2018 roku, z poziomu 41,7 proc. w 2016 roku.

Ta poprawiająca się tendencja podatkowa pozwala rządowi na uzasadnienie swojej decyzji o wprowadzeniu dodatkowych zachęt. Rząd zauważył, że inwestuje w gospodarkę, w szczególności w edukację i opiekę medyczną, oraz że podczas swojej kadencji podjął również wysiłki mające na celu poprawę systemów transportowych i walkę z niedostatkiem mieszkań. Partie centroprawicowe uważają jednak, że rząd powinien oszczędzać, a nie wydawać nadzwyczajne zyski budżetowe powstałe w wyniku silniejszego wzrostu gospodarczego.

Istnieją obawy, że plany wydatkowe rządu zwiększą ryzyko przegrzania gospodarki, zwłaszcza w okresie, kiedy Riksbank (bank centralny) utrzymuje swoją wyjątkowo poluzowaną politykę pieniężną w celu wsparcia wzrostu inflacji (szacujemy, że średnia stopa inflacji w 2017 roku wyniesienie 1,7 proc.). Ponadto proponowany nowy podatek od podróży lotniczych został przez partię centroprawicową uznany jako niepożądane obciążenie branży turystycznej i w budżecie znalazło się niewiele zapisów dotyczących dużych firm i przedsiębiorców. Jeśli zgodnie z naszymi oczekiwaniami rząd centroprawicowy obejmie urząd po wyborach w 2018 roku, prawdopodobne jest wycofanie niektórych z tych nowych działań po stronie wydatków (z ważnym wyjątkiem wydatków na obronność).

© [2017] The Economist Intelligence Unit Limited.

Wszystkie prawa zastrzeżone. Artykuł opublikowany na licencji, tłumaczenie NBP. Oryginał w j. angielskim znajduje się w bazie www.viewswire.com


Tagi


Artykuły powiązane

Popularne artykuły