30 lat transformacji gospodarczej w Polsce: zmierzamy ku Zachodowi

PKB wzrósł w latach 1989-2019 ponad dwuipółkrotnie, a wartość eksportu prawie czternastokrotnie. Dochody gospodarstw domowych są dwa razy wyższe, a mieszkania większe i lepiej wyposażone – wynika z najnowszego raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE).
30 lat transformacji gospodarczej w Polsce: zmierzamy ku Zachodowi

Obecnie Polka żyje średnio o prawie sześć, a Polak o prawie osiem lat dłużej. Wyższym wykształceniem legitymuje się dziś co 4. mieszkaniec Polski, a rosnące wydatki na infrastrukturę idą w parze z większą dbałością o środowisko – czytamy w raporcie „Polska 1989-2019. Społeczeństwo, gospodarka, kultura”, opublikowanym 4 czerwca 2019 r.

– Porównując się do sytuacji z czerwca 1989 roku możemy zaobserwować szereg zmian jakościowych, które nastąpiły we wszystkich sferach życia publicznego. Z gospodarczego punktu widzenia ostatnie trzydzieści lat to najlepszy czas w historii Rzeczpospolitejmówi Piotr Arak, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego i dodaje, że wystarczy spojrzeć na polski eksport, którego wartość wzrosła z 19 mld USD w 1990 roku do 262 mld USD w roku 2018.

Zmiany w zatrudnieniu, wyższe dochody

Znacznej przemianie uległa struktura zatrudnienia. 30 lat temu w rolnictwie pracował co czwarty Polak, obecnie zaledwie co dziesiąty. Wyraźnie wzrosło znaczenie usług: obecnie w tym sektorze pracuje sześciu na dziesięciu zatrudnionych. Struktura polskiej gospodarki stała się tym samym podobna do państw Europy Zachodniej i Ameryki Północnej.

Okres transformacji gospodarczej charakteryzował nie tylko dynamiczny wzrost dochodów polskich gospodarstw domowych, który dzisiaj jest niemal dwukrotnie wyższy (96 proc.), lecz także wzrost zadłużenia oraz rosnący zasięg ubóstwa. Zadłużenie polskich gospodarstw domowych wzrosło z niespełna 2,3 proc polskiego PKB w 1995 do niemal 35,6 proc. PKB w roku 2017.

W okresie 1994-2004 procent gospodarstw domowych żyjących poniżej poziomu relatywnego ubóstwa wzrósł o połowę (z 13,5 proc. do 20,3 proc.). Od 2005 r. widoczny jest stopniowy spadek wartości tego wskaźnika, który obecnie kształtuje się na poziomie zbliżonym do tego z połowy lat 90.

Dłuższe życie, bezpieczniejsze państwo

Przemiany wpłynęły również na poprawę jakości systemu ochrony zdrowia, promocję zdrowego trybu życia, a co za tym idzie wzrost długości życia, która w przypadku kobiet wzrosła z 75,2 lat do 81,8 lat, a w przypadku mężczyzn z 66,2 lat do 74 lat. Znacząco wzrosła również liczba studentów: z 378 tys. w 1990 roku do 1,2 mln w roku 2017.

Wolny rynek zaowocował nieskrępowanym rozkwitem gospodarki, a przystąpienie Polski do NATO w 1999 roku i do Unii Europejskiej w 2004 r. zapewniło Polsce mocną pozycję na arenie międzynarodowej. Oczywiście nie wszystko w tym okresie się udało. Były też trudne chwile i niewykorzystane szanse, dlatego patrząc w przyszłość należy się uczyć na zebranych dotychczas doświadczeniach.

– Musimy zmierzyć się z niekorzystnymi trendami demograficznymi, zwiększaniem potrzeb i oczekiwań zdrowotnych Polaków czy nadciągającą rewolucją cyfrową. Ponadto, wspólnie z innymi narodami, będziemy musieli stawić czoło takim problemom, jak światowy pokój i bezpieczeństwo, globalne ocieplenie, a także przyszłość Unii Europejskiej – podsumowuje Piotr Arak.

Oprac. DR

Otwarta licencja


Tagi


Artykuły powiązane

Rosyjskie rolnictwo – sukces transformacji rynkowej

Kategoria: Trendy gospodarcze
W 2018 roku Rosja sprzedała za granicą pszenicę wartości 8,4 mld dolarów, stając się największym na świecie eksporterem zboża. Rosyjskie rolnictwo sukces zawdzięcza rynkowym reformom z początku lat 90., a także subwencjom państwa dla wielkich latyfundiów.
Rosyjskie rolnictwo – sukces transformacji rynkowej

Wyzwania kryzysu wywołanego epidemią dla polityki gospodarczej

Kategoria: Analizy
Trwający już ponad dwa miesiące kryzys wywołany pandemią i konieczność wprowadzenia kwarantanny zmobilizował rządy do uruchomienia pakietów antykryzysowych. Niezależnie od różnic poszczególnych gospodarek zestaw problemów do rozwiązania jest zbliżony.
Wyzwania kryzysu wywołanego epidemią dla polityki gospodarczej

Robotyzacja w Polsce: szanse i zagrożenia

Kategoria: Raporty
Dokładnie 13 632 roboty przemysłowe pracowały w Polsce pod koniec 2018 roku. 39 proc. spośród nich funkcjonowało w branży motoryzacyjnej – wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Z robotów korzysta obecnie 6 proc. polskich przedsiębiorstw, a w 2018 r. ich liczba wzrosła o 17,5 proc.
Robotyzacja w Polsce: szanse i zagrożenia