Autor: Milena Kabza

Doktor nauk ekonomicznych, Departament Stabilności Finansowej NBP

Davos: Zmiany klimatu najważniejszym ryzykiem

Ratowanie środowiska naturalnego stało się głównym tematem rozmów w Davos.
Davos: Zmiany klimatu najważniejszym ryzykiem

(WEF_CC BY-NC-SA)

Cztery z pięciu najpoważniejszych globalnych zagrożeń są związane ze zmianami klimatu. Zostały one przedstawione w raporcie Global Risks Report 2019, którego publikacja towarzyszyła Światowemu Forum Ekonomicznemu w Davos.

Zagrożenia opisane w raporcie, będące wynikiem ankiety przeprowadzonej wśród globalnej sieci przedstawicieli biznesu, społeczeństwa obywatelskiego i rządów, obejmują niepowodzenie walki ze zmianami klimatu i przystosowania się do nich, ekstremalne zjawiska pogodowe, klęski żywiołowe, utratę różnorodności biologicznej i kryzysy wodne. Niepewność żywnościowa i mimowolna migracja na dużą skalę również znalazły się wysoko w rankingu.

Wyniki badania nie powinny dziwić – zwłaszcza, że stężenie gazów cieplarnianych w atmosferze od wielu lat stale rośnie. Z tego powodu ostatnie cztery lata były najgorętsze w historii, a dwadzieścia najgorętszych lat odnotowano w ciągu ostatnich dwudziestu dwóch lat. Kolejnym rekordowym rokiem pożarów, powodzi, suszy i burz był 2018 r. Pożary w Kalifornii okazały się największe i najbardziej śmiercionośne, a rekordowe temperatury i susze na półkuli północnej wywołały najbardziej dotkliwe pożary w nowoczesnej historii Szwecji. Bezprecedensowe deszcze w Japonii i Azji Południowej spowodowały powodzie, a super-burze, takie jak huragan Michael – ogromne szkody.

Klimatolodzy ostrzegają, że te wydarzenia są wczesnymi wskazaniami o czymś o wiele gorszym, co może wydarzyć się w niedalekiej przyszłości. W szeroko komentowanym badaniu naukowym opublikowanym w 2018 r., Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC) zwrócił uwagę, że wzrost temperatury nawet o 0,5 st. C (z 1,5 do 2,0 st. C powyżej poziomów sprzed okresu industrialnego) miałby istotne i negatywne konsekwencje dla wielu obszarów zagrożeń wyszczególnionych w raporcie Światowego Forum Ekonomicznego.

Skutki te obejmują całkowite załamanie się systemów raf koralowych we wszystkich tropikalnych i subtropikalnych oceanach świata, kilkaset milionów osób popadających w ubóstwo, wzrost o 50 proc. odsetka ludności świata doświadczającej problemów z dostępem do wody pitnej, 420 mln ludzi częściej narażonych na ekstremalne fale upałów, 184 do 270 mln więcej osób narażonych na wzrost niedoboru wody oraz 10-krotny wzrost (z 8 do 81 mln) liczby osób dotkniętych negatywnym wpływem wyższych temperatur na plony i zbiory (skok do 50-krotnego wzrostu przy ociepleniu o 3 st. C).

(WEF_CC-BY-NC-SA)

W raporcie przedstawiono także powiązania między opisanymi zagrożeniami środowiskowymi a poziomem zdrowia ludzkiego, wzrostu gospodarczego i bezpieczeństwa.

O skali ważności problemu zmian środowiskowych i ich konsekwencji mówił w Davos m.in. Sir David Attenborough – doświadczony przyrodnik i filmowiec – w rozmowie z księciem Cambridge, Williamem. Sir David Attenborough ostrzegał, że nigdy nie zrozumiano świata naturalnego, tak ważnego dla zapewnienia bezpiecznej przyszłości naszej planecie i „jeśli zniszczymy świat przyrody, to zniszczymy sami siebie”.

Między innymi ta rozmowa pokazała rosnące znaczenie konieczności ochrony środowiska dla uczestników konferencji w Davos, w tym roku. O zmianach klimatycznych i wyzwaniach środowiskowych mówili również sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres, Premier Nowej Zelandii Jacinda Ardern, a premier Holandii Mark Rutte mówił o pilnej i zasadniczej potrzebie ochrony środowiska oraz przedstawił kroki, które podjął i które planuje podjąć. Ponadto premier Japonii i jednocześnie gospodarz spotkania G20 w 2019 r., Shinzo Abe, powiedział, że działania na rzecz klimatu będą najwyższym priorytetem na tegorocznym szczycie G20. Ogłosił także, że Japonia wykorzysta swoją prezydencję w G20 do podjęcia działań na rzecz globalnego zobowiązania się państw do redukcji plastiku w oceanach.

W aktywizm na rzecz walki z ociepleniem klimatu włączają się także młodzi ludzie, jak na przykład Global Shapers, czy szesnastoletnia Greta Thunberg, która w przejmujących słowach wzywa do zwiększania wysiłków na rzecz ochrony środowiska – zarówno w Davos, jak i przy okazji innych wystąpień, jak na przykład na niedawnym szczycie klimatycznym w Katowicach.

Napięcia geopolityczne i nie najlepsze stosunki międzynarodowe utrudniają podejmowanie działań w obliczu coraz większej liczby poważnych wyzwań i problemów klimatycznych, których rozwiązywanie wykracza poza możliwości pojedynczych państw.

Globalne ocieplenie było tematem forum w Davos już w 2007 r. Jednak późniejszy kryzys finansowy oraz problemy polityczne i gospodarcze na dekadę przyćmiły ten problem. Jednocześnie jednak globalny kryzys finansowy doprowadził do wielu znaczących reform w sektorze finansowym. Podobnie rosnące obawy o kwestię migracji w 2016 r. wywołały reakcję polityczną w wielu krajach, a obawy o cyberprzestępczość spowodowały lawinowy wzrost liczby firm zajmujących się cyberbezpieczeństwem. Optymista może zatem spodziewać się podobnych reakcji na obecne zagrożenia środowiskowe i klimatyczne, wobec których konieczność podjęcia skoordynowanych działań stała się paląca.

(WEF_CC BY-NC-SA)

Tagi


Artykuły powiązane

Rynki nie wierzą w katastrofę klimatyczną

Kategoria: Ekologia
Walka z globalnym ociepleniem jest tematem uważanym za najważniejszy przez społeczeństwa wielu krajów. Konieczność odejścia od energetyki emitującej gazy cieplarniane ma ogromny wpływ na politykę gospodarczą w krajach wysoko rozwiniętych.
Rynki nie wierzą w katastrofę klimatyczną

Rolnictwo czeka klimatyczna rewolucja

Kategoria: Analizy
Ocieplenie klimatu zagraża rolnictwu i bezpieczeństwu żywnościowemu, generując ogromne koszty dla gospodarek. Jednocześnie to właśnie działalność rolnicza wpływa w ogromnym stopniu na zmiany klimatyczne, odpowiadając za jedną czwartą globalnej emisji gazów cieplarnianych. Sposób gospodarowania ziemią musi się zatem zmienić.
Rolnictwo czeka klimatyczna rewolucja

Zmiany klimatu systemowym ryzykiem dla stabilności finansowej

Kategoria: Trendy gospodarcze
Pandemia będzie wpływać na globalną gospodarkę przez miesiące lub lata, ale skutki zmian klimatycznych będą odczuwalne na przestrzeni lat, dziesięcioleci lub dłużej.
Zmiany klimatu systemowym ryzykiem dla stabilności finansowej