Dlaczego Polska uniknęła kryzysu – struktura PKB cz.1

 

Wciąż analizuję dane statystyczne dotyczące krajów Unii Europejskiej szukając odpowiedzi na pytanie dlaczego Polska gospodarka okazała się tak odporna na światowy kryzys gospodarczy? Co zdecydowało o tym, że jesteśmy jedynym europejskim krajem, który utrzyma w bieżącym roku wzrost gospodarczy?

Tym razem przyjrzałem się dokładniej danym dotyczącym struktury PKB i dynamice zmian poszczególnych składników ją tworzących. Podobnie jak wcześniej analizowałem kraje, które najlepiej oraz najgorzej sobie radzą w obecnej sytuacji.

Konkluzje wydają się być dość jednoznaczne:

  1. Dwie składowe PKB zdecydowały o głębokości recesji – konsumpcja indywidualna i inwestycje.
  2. To nie zmiany dotyczące eksportu i importu zdecydowały o lepszych wynikach gospodarczych.
  3. Wydatki konsumpcyjne państwa rosły szybciej w krajach lepiej radzących sobie z kryzysem.

 Średni udział wydatków indywidualnych na cele konsumpcyjne w PKB, w 10 krajach o największym prognozowanym spadku PKB w 2009 roku, wynosił 58,19% (dane dla roku 2008). W 10 krajach o najlepszych prognozowanych wynikach zmian PKB udział ten był średnio bardzo podobny, gdyż wynosił 58,55%. Ale zmiany wydatków obywateli na cele konsumpcyjne w tych dwóch grupach krajów różniły się już zdecydowanie. Ilustrują to poniższe tabele:

 

Tabela 1: Zmiana wydatków na cele konsumpcyjne w krajach o największym prognozowanym spadku PKB w Unii Europejskiej w 2009 r.

Państwa o najgłębszym prognozowanym spadku PKB w 2009 r. Przewidywana zmiana PKB w 2009 r. Zmiana konsumpcji indywidualnej 2008/2007 Prognozowana zmiana konsumpcji indywidualnej 2009/2008
Litwa

-18,1%

+3,6%

-19,5%

Łotwa

-18,0%

-5,4%

-22,0%

Estonia

-13,7%

-4,7%

-16,7%

Rumunia

-8,0%

+8,9%

-12,5%

Irlandia

-7,5%

-0,7%

-7,7%

Słowenia

-7,4%

+2,0%

-1,7%

Finlandia

-6,9%

+1,9%

-2,8%

Węgry

-6,5%

-0,5%

-7,4%

Bułgaria

-5,9%

+4,8%

-5,7%

Słowacja

-5,8%

+6,0%

-1,2%

Średnia arytmetyczna

-9,78%

+1,59%

-9,72%

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

 

Tabela 2: Zmiana wydatków na cele konsumpcyjne w krajach o najmniejszym prognozowanym spadku PKB w Unii Europejskiej w 2009 r.

Państwa o najmniejszym prognozowanym spadku PKB w 2009 r. Przewidywana zmiana PKB w 2009 r. Zmiana konsumpcji indywidualnej 2008/2007 Prognozowana zmiana konsumpcji indywidualnej 2009/2008
Polska

+1,2%

+5,9%

+2,1%

Cypr

-0,7%

+8,4%

-1,4%

Grecja

-1,1%

+2,3%

-2,5%

Francja

-2,2%

+1,0%

+0,8%

Malta

-2,2%

+5,8%

-1,1%

Belgia

-2,9%

+1,1%

-0,9%

Portugalia

-2,9%

+1,7%

-0,9%

Luksemburg

-3,6%

+3,9%

+0,2%

Hiszpania

-3,7%

-0,6%

-5,2%

Austria

-3,7%

+0,8%

+0,5%

Średnia arytmetyczna

-2,18%

3,03%

-0,84%

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

 

Jeszcze większe różnice między analizowanymi krajami występują w dynamice inwestycji (gross capital formation). Przedstawiają to poniższe tabele:

Tabela 3: Zmiana inwestycji w krajach o największym prognozowanym spadku PKB w Unii Europejskiej w 2009 r.

Państwa o najgłębszym prognozowanym spadku PKB w 2009 r. Przewidywana zmiana PKB w 2009 r. Zmiana w poziomie inwestycji 2008/2007 Prognozowana zmiana inwestycji 2009/2008
Litwa

-18,1%

-1,4%

-62,6%

Łotwa

-18,0%

-24,6%

-47,3%

Estonia

-13,7%

-24,5%

-53,9%

Rumunia

-8,0%

+7,1%

-17,9%

Irlandia

-7,5%

-14,6%

-30,4%

Słowenia

-7,4%

+4,4%

-29,5%

Finlandia

-6,9%

-3,2%

-15,9%

Węgry

-6,5%

+4,8%

-19,9%

Bułgaria

-5,9%

+13,4%

-27,3%

Słowacja

-5,8%

+6,5%

-15,5%

Średnia arytmetyczna

-9,78%

-3,21%

-32,02%

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

 

Tabela 4: Zmiana inwestycji w krajach o najmniejszym prognozowanym spadku PKB w Unii Europejskiej w 2009 r.

Państwa o najmniejszym prognozowanym spadku PKB w 2009 r. Przewidywana zmiana PKB w 2009 r. Zmiana w poziomie inwestycji 2008/2007 Prognozowana zmiana inwestycji 2009/2008
Polska

+1,2%

+2,8%

-8,4%

Cypr

-0,7%

+10,3%

-15,0%

Grecja

-1,1%

-2,5%

-17,6%

Francja

-2,2%

-0,6%

-12,7%

Malta

-2,2%

-21,6%

-22,4%

Belgia

-2,9%

+4,1%

-7,9%

Portugalia

-2,9%

+0,5%

-17,3%

Luksemburg

-3,6%

+2,3%

-17,8%

Hiszpania

-3,7%

-3,9%

-15,6%

Austria

-3,7%

+0,3%

-5,8%

Średnia arytmetyczna

-2,18%

-0,83%

-14,05%

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

 

A więc recesji uniknęły przede wszystkim te kraje, w których nie nastąpił znaczący spadek konsumpcji indywidualnej. Duże znaczenie miała także głębokość spadku inwestycji. W krajach nadbałtyckich, najsilniej dotkniętych spadkiem PKB, poziom inwestycji w dwóch ostatnich latach spadł w sumie o ponad 70%!

Odpowiedzi na postawione na początku pytania należy zatem szukać w przyczynach, z powodu których, między innymi Polacy, nie zmniejszyli poziomu konsumpcji, a firmy i państwo nie ograniczyły gwałtownie inwestycji.

 

Ciąg dalszy nastąpi…


Tagi


Artykuły powiązane

Ukierunkowana pomoc fiskalna lepiej stymuluje konsumpcję

Kategoria: VoxEU
Transfery fiskalne o mniejszej wartości wypłacane większej grupie gospodarstw domowych o niskich dochodach stymulują łączną konsumpcję bardziej niż większe transfery przekazywane węższej grupie gospodarstw.
Ukierunkowana pomoc fiskalna lepiej stymuluje konsumpcję

Załamanie handlu zagranicznego na tle kryzysu z lat 2008-2009

Kategoria: Analizy
Pandemia COVID-19 wywołała głęboki spadek obrotów handlu zagranicznego. Choć dane dotyczące skali tego załamania ciągle napływają, prognozy sugerują, że spadek handlu światowego będzie prawdopodobnie największy od zakończenia II wojny światowej.
Załamanie handlu zagranicznego na tle kryzysu z lat 2008-2009

Rosja lubi bić (anty)rekordy

Kategoria: Analizy
Rosja, przy dużej zależności gospodarki od cen ropy naftowej, nigdy nie imponowała tempem wzrostu gospodarczego, nawet w okresie dobrej koniunktury i wysokiego poziomu cen na światowym rynku węglowodorów.
Rosja lubi bić (anty)rekordy