Koszty brexitu dla brytyjskiego handlu

Analiza pokazała, że rosnące prawdopodobieństwo brexitu znacznie zmniejszyło wartość eksportu Wielkiej Brytanii. Efekt ten był szczególnie wyraźny w branżach narażonych na  wyższe koszty handlowe w przypadku „twardego” brexitu.
Koszty brexitu dla brytyjskiego handlu

(©Envato)

Pięć lat po referendum w sprawie brexitu przeprowadzono badania w celu oceny jego dotychczasowego wpływu na handel Wielkiej Brytanii. Jak pokazują wyniki tych badań utrzymująca się niepewność związana z brexitem doprowadziła do spadku wolumenu brytyjskiego handlu towarami i usługami, jeszcze zanim nastąpiła faktyczna zmiana polityki. Ta dezintegracja jest widoczna w handlu Wielkiej Brytanii z krajami potencjalnie dotkniętymi zmianami polityki handlowej, w tym z krajami UE i innymi preferencyjnymi partnerami handlowymi Wielkiej Brytanii. Firmy w tych krajach stanęły w obliczu zwiększonej niepewności polityki handlowej, co doprowadziło do spadku inwestycji eksportowych.

Omawiamy znaczenie stabilności polityki i zobowiązań oraz ich wpływ na decyzje biznesowe i inwestycje (Bloom i in. 2018, 2019). Przedstawimy aktualne dane dotyczące wpływu niepewności związanej z brexitem na brytyjski handel towarami i usługami.

Niepewność warunków handlu

Eksport zazwyczaj wiąże się z kosztami utopionymi, takimi jak koszty uzyskania zezwoleń i licencji wymaganych na mocy przepisów granicznych i krajowych, koszty badania popytu i tworzenia sieci dystrybucji. Po brexicie w mediach pojawiały się niezliczone przykłady tych dodatkowych kosztów w zakresie sprzedaży zagranicznej. Wzrost niepewności zwiększa zatem ryzyko dokonywania bieżących inwestycji związanych z eksportem i ich opłacalności, co tym samym obniża wartość eksportu firmy.

Umowy handlowe mają na celu zmniejszenie niepewności polityki handlowej, a jak pokazuje doświadczenie, sprzyjają integracji. Jednym z przykładów jest przystąpienie Portugalii do UE w 1986 r. Jeszcze przed 1986 r. portugalscy eksporterzy w większości mieli do czynienia z zerowymi cłami w UE. Jednak dostęp do rynku był niepewny, ponieważ taryfy lub inne bariery mogły zostać podniesione w dowolnym momencie. Handley i Limão (2015) pokazują, że niepewność ta została wyeliminowana po przystąpieniu Portugalii do UE, co doprowadziło do wzrostu liczby portugalskich eksporterów i wolumenu handlu, nawet w przypadku niezmienionych taryf.

Brexit jest odwrotnością tego procesu: wzajemny dostęp do rynków Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej staje się coraz bardziej niepewny i dlatego jest źródłem dezintegracji handlu.

Niepewność brexitu

W maju 2015 r. Partia Konserwatywna wygrała wybory parlamentarne, obiecując referendum w sprawie członkostwa Wielkiej Brytanii w UE. Konserwatywny rząd przedstawił projekt ustawy w sprawie referendum kilka dni po wyborach. Następnie, przez ponad rok zarówno firmy z Wielkiej Brytanii, jak i z Unii Europejskiej działały, wiedząc, że istnieje realne, politycznie uzasadnione prawdopodobieństwo wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. W czerwcu 2016 r. zwyciężyła kampania na rzecz wyjścia  Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej.

Kto straci więcej – Wielka Brytania czy Unia Europejska?

Analizy Crowley i in. (2019) pokazały, że niepewność związana z brexitem zmniejszyła udział firm z Wielkiej Brytanii w eksporcie. Praca Graziano i in. (w przygotowaniu) koncentruje się na skutkach niepewności związanej z brexitem w okresie pomiędzy wygraniem wyborów przez Partię Konserwatywną  a przeprowadzeniem  referendum. Badany jest stopień prawdopodobieństwa brexitu – mierzony na podstawie kontraktów na rynkach prognostycznych (lub sondaży). Wyniki analizy pokazują, że im wyższe przewidywane prawdopodobieństwo brexitu, tym niższe obroty handlowe. Efekt ten jest wyraźniejszy w branżach narażonych na  wyższe koszty handlowe w przypadku „twardego” brexitu.

Nasze badania wskazują na wyraźnie negatywny wpływ referendum w sprawie brexitu na handel między Wielką Brytanią a UE.

Niepewność związana z brexitem rozszerzyła się na handel między Wielką Brytanią a preferencyjnymi partnerami  handlowymi spoza UE – takimi jak Korea Południowa, Turcja i Izrael – co sugeruje, że firmy w tych krajach również były narażone na ryzyko taryfowe. Zatem referendum, które dotyczyło głównie zdefiniowania integracji Wielkiej Brytanii z UE, pociągnęło za sobą skutki dla krajów trzecich, ponieważ miały one podpisane preferencyjne porozumienia handlowe z UE.

Negatywny wpływ brexitu na usługi

Usługi stanowią ponad 70 proc. PKB Wielkiej Brytanii, a eksport usług stanowi około połowę całkowitego eksportu. Ponadto UE jest głównym rynkiem zbytu dla usług Wielkiej Brytanii. W rezultacie niepewność związana z brexitem i możliwość pojawienia się nowych barier zagroziły pozycji Wielkiej Brytanii w branży finansowej i ubezpieczeniowej.

Umowa o handlu i współpracy z grudnia 2020 r. pociągnie za sobą pewne zaostrzenia ograniczeń świadczenia usług i jeszcze bardziej odczujemy ich skutki. Należy jednak pamiętać, że niektórych z tych skutków można się było spodziewać i ich wpływ na handel usługami jest już widoczny. Douch i Huw (2021) stwierdzili, że eksport usług komercyjnych z Wielkiej Brytanii do UE spadł o około 7 proc. wkrótce po referendum.

Brexit silniej wpłynie na koszty producentów z Wielkiej Brytanii niż z UE

Aby wskazać skutki niepewności związane z brexitem, Ahmad i in. (2020) analizują nowe szczegółowe dane dotyczące handlu usługami i ograniczeń w tym zakresie. Stosują podejście przyjęte w naszych badaniach  na temat kwartalnego eksportu usług z Wielkiej Brytanii według branż. Ryzyko polityczne jest mierzone na podstawie wzrostu wskaźników restrykcyjności handlu usługami, z którymi firmy brytyjskie i firmy z UE prawdopodobnie będą teraz musiały się zmierzyć po brexicie. Ahmad i in. (2020) stwierdzili, że niepewność związana z brexitem negatywnie wpłynęła na wartość handlu i udział w nim usług. Zwiększone prawdopodobieństwo brexitu w okresie od I kw. 2016 r. – IV kw. 2018 r. spowodowane referendum i powołanie się na artykuł 50 Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej ograniczyło eksport usług o co najmniej 20 punktów w skali logarytmicznej.

W 2021 roku Wielka Brytania i UE uzgodniły nowe ramy handlowe, które pomogą zmniejszyć znaczną niepewność obserwowaną od czasu wyborów w maju 2015 r. i późniejszego procesu brexitu. Koszty handlowe związane z tą niepewnością ponosimy już od co najmniej pięciu lat, ale prawdopodobnie będą się one nadal utrzymywać, dopóki firmy nie nauczą się nowych zasad i nie dostosują się do nich. Co ważniejsze, proces pokazał, że nawet umowy uważane za najbezpieczniejsze podlegają renegocjacji lub unieważnieniu, co zagraża integracji Wielkiej Brytanii z krajami będącymi jej partnerami handlowymi. Przyszłe negocjacje handlowe muszą uwzględniać fakt, że zagrożenia mogą działać jako faktyczne bariery i powodować dezintegrację w dłuższym okresie, aż do przywrócenia wiarygodności umów.

Alejandro Graziano – adiunkt w School of Economics na Uniwersytecie Nottingham

Kyle Handley – adiunkt na wydziale ekonomii, UC San Diego, School of Global Policy and Strategy

Nuno Limão – profesor na wydziale ekonomii, Uniwersytet w Marylandzie, pracownik naukowy NBER i Kiel Institute for the World Economy.

 

Artykuł ukazał się na portalu VoxEU. Tam też znajduje się pełna bibliografia.

(©Envato)

Tagi


Artykuły powiązane

Ryzyko polityczne a kursy wymiany walut: lekcje z brexitu

Kategoria: Analizy
Analiza brexitu jest bardzo przydatna dla zrozumienia zależności między cenami aktywów a ryzykiem politycznym oraz dla rozwiązania kwestii niestabilności parametrów przy analizie zmian cen aktywów.
Ryzyko polityczne a kursy wymiany walut: lekcje z brexitu

Kto straci więcej - Wielka Brytania czy Unia Europejska?

Kategoria: Trendy gospodarcze
Zdaniem większości ekonomistów skutki brexitu dla gospodarki brytyjskiej będą bardziej dotkliwe niż konsekwencje dla UE. Ponad jedna trzecia badanych nie ma pewności co do przyszłości gospodarki unijnej.
Kto straci więcej - Wielka Brytania czy Unia Europejska?

Wpływ referendum ws. brexitu na lokalny rynek pracy w Wielkiej Brytanii

Kategoria: VoxEU
Groźba odwrócenia integracji handlowej z głównymi partnerami kraju może mieć znaczący wpływ na popyt na siłę roboczą. Po głosowaniu w sprawie brexitu szereg brytyjskich regionów zanotowało znaczny spadek liczby ogłaszanych w internecie ofert pracy.
Wpływ referendum ws. brexitu na lokalny rynek pracy w Wielkiej Brytanii