O rocznicach kryzysów, bankructw i spekulacji

Wczoraj o kryzysie francuskim, dziś o włoskim i greckim. A ponadto w przeglądzie opinii i wiadomości z kraju i świata m.in. o prognozach dla Turcji, o tym dlaczego rosną koszty pracy mimo wysokiego bezrobocia, o pomysłach na polskie górnictwo oraz o pożytkach ze spekulacji.
O rocznicach kryzysów, bankructw i spekulacji

makroekonomiaJeffrey Frankel z uniwersytetu Harvarda zastanawia się w VoxEU, czy Włochy właśnie weszły w I półroczu 2014 w nową recesję, jak to ogłoszono, czy też trwa ona już od 6 lat (realny PKB pozostaje niższy o 9 proc. niż w 2008 roku). Otóż zależy, jaką przyjąć definicję recesji. I to nie jest akademickie rozważanie. W przypadku „nowej” recesji wyborcy uznają, że to nowi liderzy popełniają błędy. W przypadku 6–letniej, że błąd jest systemowy, niezależny od rządzącej ekipy. Frankel uważa, że to drugie – włoska polityka oszczędności zawiodła; potrzebne jest mniej oszczędności, a więcej reform strukturalnych m.in. rynku pracy.

Z kolei Grecji wyjście z recesji może w tym roku uniemożliwić konflikt Unii Europejskiej z Rosją i napięcia na Ukrainie – pisze Bloomberg – ze względu na straty producentów warzyw i owoców oraz zmniejszony napływ turystów.

Pojawiają się już komentarze i prognozy po wyborach w Turcji. Dwaj autorzy w Economonitorze mają kłopot z turecką gospodarką. Z jednej strony będzie dobrze funkcjonować dzięki eksportowi i inwestycjom, z drugiej – problemy z bilansem płatniczym, inflacją i relatywnie wysokimi stopami procentowymi będą ją hamować. Średni wzrost gospodarczy w latach 2015 -2019 wyniesie jednak bardzo przyzwoite 3,9 proc., więcej niż w krajach BRICS (poza Indiami i Chinami). Ryzyka polityczne to zaostrzenie sporów Turcji ze światem zachodnim i demonstracje przeciwko prezydentowi Erdoganowi w kraju, ekonomiczne, to nagłe wycofanie kapitału z rynków wschodzących przy ograniczaniu globalnej płynności przez FED, a potem inne banki centralne.

praca

Dlaczego mimo wysokiego bezrobocia i milionów ludzi chętnych do pracy, koszty pracy rosną? Charles Hugh Smith wylicza nie tylko wzrost płacy minimalnej, ale także kilka mniej oczywistych powodów:

– Pracodawcom bardziej opłaca się podkupywać pracowników niż szkolić niedoświadczonych;

– Niektórzy szukający pracy szybko z niej rezygnują, bo jest zbyt ciężka (np. prace fizyczne w rolnictwie);

– Część sektorów jest zdominowana przez długoterminowe kontrakty i/lub uzwiązkowiona; poszukujący pracy nie są w stanie spełnić wymagań znacznie dziś wyższych niż 10 czy 20 lat temu;

– W gospodarce i zatrudnieniu także z grubsza obowiązuje zasada Pareto – pracodawcom lepiej inwestować w 20 procent tych, którzy przynoszą 80 procent sprzedaży niż w pozostałych, ale najlepsi kosztują.

praca2Gdyby ktoś chciał wiedzieć co, być może, czeka polską gospodarkę po następnych wyborach parlamentarnych, powinien czytać felietony Wojciecha Jasińskiego, byłego ministra skarbu i działacza PiS. Właśnie podał swój sposób na rozwiązanie problemów polskiego górnictwa węgla kamiennego: zaporowe cła i dotacje rządowe do wydobycia.

Zresztą, nie trzeba czekać na wybory. Na przełomie sierpnia i września mają powstać Państwowe Składy Węgla (PSW). Nowi i dotychczasowi dystrybutorzy węgla będą mogli wejść do sieci z państwowym szyldem. Pilotaż ruszy w tym roku. „Nowa spółka zaproponuje wejście do sieci franczyzowej dotychczasowym dilerom oraz nowym podmiotom. Uczestnictwo w sieci PSW będzie odpłatne. W zamian przedsiębiorcy dostaną szyld, know-how, będą objęci spójną polityką cenową i kontrolą jakości. Będą mieli obowiązek kupowania węgla od producentów wskazanych przez PSW”.

finanse-publiczne - KopiaProste rozróżnienie między dwoma podejściami do rozwoju gospodarczego według  Dona Boudreaux z George Mason University: pierwsze podejście jest inżynierskie – rozwój jest wtedy, gdy po połączeniu wsadu A, B i C otrzymujemy X. W drugim podejściu procesy produkcyjne nie są esencją rozwoju, lecz jednym z jego rezultatów. Esencją jest kreatywność, suwerenność konsumenta, który decyduje co i za ile chce kupić (oraz wolność producenta też), instytucje ograniczające władzę (np. prywatna własność) i kultura nie tylko tolerująca, ale świętująca innowacje i dobrobyt materialny.

Ten sam Don Boudreaux proponuje ćwiczenie intelektualne na temat pożytków społecznych z działalności gospodarczej dwóch producentów, z których jeden ma wielką marżę zysku, a drugi standardową i jeszcze na dodatek ten drugi zyski przeznacza na cele charytatywne. Warto przeczytać, bo rozwiązanie zagadki tylko pozornie jest proste. Jeśli wolny konsument decyduje się kupić coś, co z jakiegoś powodu sprzedawane jest z bardzo wysoką marżą zysku, to znaczy, że dostrzega w tym czymś odpowiednio wysoką korzyść dla siebie (dobrobyt).

Inspiracją dla tego ćwiczenia był artykuł Benjamina Zychera z The American w obronie spekulacji cenowej, na przykładzie sytuacji z wodą w Toledo w stanie Ohio, gdzie z powodu inwazji alg nie można było jej pobierać z jeziora, ale natychmiast pojawili się dostawcy wody butelkowanej, sprzedający ją oczywiście ze specjalną marżą. Miejscowy prokurator generalny wysłał w miasto swoich pracowników, by przeprowadzili śledztwo w sprawie spekulantów. Zycher pokazuje, że alternatywne metody rozdziału wody w stosunku do mechanizmy cenowego (spekulacyjnego?) są jeszcze gorsze.

Odrobina historii. Dale Steinreich w 25 rocznicę kryzysu kas oszczędnościowo-pożyczkowych w USA (Savings and Loans) poszukuje przyczyn ich upadku. Wbrew temu co piszą współcześni postępowcy (Krugman et al.) to nie deregulacja zdecydowała o bankructwie kas, lecz kontrola stóp procentowych i rządowe próby ożywienia rynku pożyczek hipotecznych, wydłużające czas spłaty przy stałych stopach procentowych i znacznie wyższej inflacji, do której dopuścił FED. Oczywiście przyczyny kryzysu polskich SKOK są inne, ale ciekawe, jak kiedyś będą interpretowane. Czy ktoś dostrzeże, że to rząd zaczął je intensywnie regulować i kontrolować, zamiast spokojnie pozwolić upaść.

 

makroekonomia
praca
praca2
finanse-publiczne - Kopia

Otwarta licencja


Tagi


Artykuły powiązane

Mechanizm granicznego podatku węglowego UE a WTO

Kategoria: Trendy gospodarcze
Chcąc uniknąć jakichkolwiek negatywnych reakcji, Unia Europejska powinna współpracować z innymi członkami Światowej Organizacji Handlu w celu ustalenia podstawowych zasad stosowania mechanizmów granicznego podatku węglowego.
Mechanizm granicznego podatku węglowego UE a WTO

Jak polityka klimatyczna wpływa na globalne wyceny ryzyka?

Kategoria: VoxEU
Poziom emisji dwutlenku węgla w firmie oraz tempo wzrostu emisji z roku na rok mają znaczący wpływ na stopy zwrotu z akcji na rynkach. Rosnący koszt kapitału własnego dla przedsiębiorstw o wyższych poziomach emisji może być postrzegany jako inna forma ustalania cen za emisję dwutlenku węgla ze strony inwestorów.
Jak polityka klimatyczna wpływa na globalne wyceny ryzyka?

Hiszpańska bankowość pod lupą

Kategoria: Analizy
Hiszpańska bankowość podniosła się z głębokiego kryzysu. Dzisiaj system bankowy jest stabilny i mniej rozdrobniony. Systematycznie poprawiała się jakość kredytów, która była bolączką hiszpańskich banków.
Hiszpańska bankowość pod lupą