Rosyjski budżet przegrywa z wojną
Kategoria: Trendy gospodarcze
Deficyt budżetu po kwietniu 2025 r. wyniósł 91 425,5 mln zł – wynika z szacunków Ministerstwa Finansów, opublikowanych na stronie resortu. W okresie styczeń–marzec 2025 r. dochody wyniosły 176 399,4 mln zł, a wydatki 267 824,9 mln zł.
Po marcu 2025 r. deficyt wynosił 76,3 mld zł.
MF wyjaśnia, że w warunkach porównywalnych, tj. bez reformy udziałów samorządów (JST), dochody budżetu państwa w okresie styczeń–kwiecień wyniosłyby 232,8 mld zł, tj. 56,4 mld zł więcej i byłyby o 18,7 mld zł wyższe, tj. 8,7 proc.
„Oznacza to, że spadek dochodów rdr jest jedynie efektem innego podziału wpływów z PIT i CIT między budżet państwa a JST” – napisano.
„Porównując dane o wykonaniu dochodów budżetu państwa w zakresie PIT i CIT do wykonania z 2024 r. należy pamiętać, że od 2025 r. w życie weszła reforma finansowania samorządów, która zmieniła udziały jst w PIT i CIT. Wobec tego udziały przypadające budżetowi państwa są nieporównywalne między tymi latami” – dodano.
W okresie styczeń–kwiecień 2025 r. dochody budżetu państwa wyniosły 176,4 mld zł i były niższe o ok. 37,7 mld zł (tj. 17,6 proc.) w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego (214,1 mld zł, tj. 34,2 proc. planu).
Dochody podatkowe budżetu państwa wyniosły 157,9 mld zł i były niższe w stosunku do wykonania w okresie styczeń–kwiecień 2024 r. o ok. 35,8 mld zł (tj. 18,5 proc.), w tym:
– dochody z podatku VAT wyniosły 111,8 mld zł i były wyższe o około 11,9 mld zł (tj. 11,9 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń–kwiecień 2024 r.,
– dochody z podatku akcyzowego wyniosły 27,5 mld zł i były wyższe o ok. 0,1 mld zł (tj. 0,4 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń–kwiecień 2024 r.,
– dochody z podatku PIT wyniosły 22,7 mld zł i były niższe o około 47,7 mld zł w stosunku do wykonania w okresie styczeń–kwiecień 2024 r. W warunkach porównywalnych, bez reformy dochodów JST, dochody budżetu państwa z PIT wyniosłyby ok. 4,5 mld zł, tj. 17,9 proc. więcej rdr,
– dochody z podatku CIT wyniosły 34,0 mld zł i były niższe o około 1,0 mld zł (tj. 3,0 proc.), w stosunku do wykonania w okresie styczeń–kwiecień 2024 r. W warunkach porównywalnych, bez reformy dochodów JST, dochody budżetu państwa z CIT wyniosłyby około 36,5 mld zł, tj. 4,1 proc. więcej rdr.
W okresie styczeń–kwiecień 2025 r. wykonanie dochodów niepodatkowych wyniosło 18,3 mld zł i było niższe o ok. 2,1 mld zł (tj. 10,2 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń–kwiecień 2024 r.
Wysokość udziałów przekazanych JST z tytułu udziału w dochodach z PIT w okresie styczeń-kwiecień 2025 r. wyniosła 80,3 mld zł. W porównaniu z kwotą 24,3 mld zł przekazaną w analogicznym okresie poprzedniego roku stanowi to wzrost o 56,0 mld zł (230,2 proc.) rdr.
W okresie styczeń–kwiecień 2025 r., całkowite wpływy sektora finansów publicznych (tj. budżetu państwa i JST) z PIT wyniosły 57,6 mld zł i były wyższe o 8,3 mld zł (16,8 proc.) w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku.
Na styczeń oraz luty 2025 r. zostały przypisane raty w wysokościach po 2/13 kwoty udziałów zaplanowanej na cały rok. Pozostałe raty w kolejnych miesiącach roku budżetowego 2025 stanowią 1/13 kwoty zaplanowanej na cały rok.
W marcu 2025 r. dokonywano wpłat z tytułu rozliczenia rocznego CIT za 2024 r.
„W 2024 r. natomiast większość wpłat dokonywana była w kwietniu, przez co dane za marzec i kwiecień w tych dwóch latach nie są w pełni porównywalne. W tym roku termin rozliczenia rocznego CIT dla większości podatników to 31 marca, zaś w 2024 r. był to 2 kwietnia, co spowodowało przesunięcie wpłat podatników w związku z rozliczeniem rocznym na marzec” – podało MF.
W przypadku dochodów budżetu państwa z podatku akcyzowego MF przypomina o zmianach wchodzących w życie od 2025 r.
„Od 1 stycznia 2025 r. o 5 proc. wzrosła akcyza na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie. Dla wyrobów tytoniowych i nowatorskich dotychczasowe stawki akcyzy obowiązywały do końca lutego 2025 r., co oznacza, że od marca obowiązują podwyższone stawki” – podano.
WYDATKI BUDŻETU
Wykonanie wydatków budżetu państwa w okresie styczeń–kwiecień 2025 r. wyniosło 267,8 mld zł tj. 29,1 proc. planu, jednocześnie było wyższe o ok. 13,8 mld zł (tj. o 5,4 proc.) w stosunku do tego samego okresu roku 2024 (254,0 mld zł, tj. 29,3 proc. planu).
„Porównując wykonanie wydatków po kwietniu 2025 r. z okresem styczeń–kwiecień 2024 r. ich wyższe wykonanie wynika przede wszystkim z przekazania w marcu 2025 r. środków w kwocie około 19 mld zł z części 20 – Gospodarka (I transza) na spłatę zobowiązań z tytułu obligacji wraz z odsetkami Polskiego Funduszu Rozwoju wyemitowanych w 2020 r. na sfinansowanie rządowego programu »Tarcz Finansowych«” – wskazuje MF.
Po kwietniu 2025 r. najwyższe wydatki odnotowano w następujących częściach budżetu państwa:
– Zakład Ubezpieczeń Społecznych – w wysokości 58,8 mld zł, tj. 29,7 proc. planu,
– Obrona Narodowa – w wysokości 29,2 mld zł, tj. 23,7 proc. planu,
– Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego – w wysokości 20,4 mld zł, tj. 40,6 proc. planu,
– Gospodarka – w wysokości 19,7 mld zł, tj. 54,2 proc. planu,
– Budżety Wojewodów – w wysokości 18,6 mld zł, tj. 40,2 proc. planu,
– Zdrowie – w wysokości 16,2 mld zł, tj. 43,4 proc. planu,
– Sprawy wewnętrzne – w wysokości 15,2 mld zł, tj. 31,5 proc. planu,
– Obsługa długu Skarbu Państwa – w wysokości 14,7 mld zł, tj. 19,4 proc. planu,
– Środki własne UE – w wysokości 12,5 mld zł, tj. 36,2 proc. planu,
– Szkolnictwo wyższe i nauka – w wysokości 11,1 mld zł, tj. 33,7 proc. planu.
tus/ asa/