Dlaczego płace realne nie rosną? Przypadek Japonii i Korei Południowej

W Japonii i Korei Południowej tempo wzrostu płac realnych pozostawało w tyle za tempem wzrostu wydajności pracy. Główną przyczyną istnienia tej luki jest znaczny spadek wskaźnika „terms of trade pracy”.
Dlaczego płace realne nie rosną? Przypadek Japonii i Korei Południowej

(©Envato)

Podniesienie płac realnych w przyszłości będzie wymagało wdrożenia polityki publicznej ukierunkowanej na wspieranie środowiska biznesowego i rozwój sektorów o wysokiej wartości dodanej.

W ostatnich dziesięcioleciach tempo wzrostu płac realnych w wielu krajach rozwiniętych pozostawało w tyle za wzrostem wydajności pracy. W kilku badaniach wskazywano, że ta luka we wzroście wynika ze spadku udziału dochodów z pracy w PKB. W reakcji na te ustalenia niektóre państwa, takie jak Korea Południowa i Japonia, podniosły płacę minimalną.

Jednak w niniejszym artykule stwierdzamy, że większość obserwowanej luki między wzrostem płac realnych i wzrostem wydajności pracy wynika z różnic we wskaźnikach cen. W związku z tym, gdy porównujemy wzrost płac i wzrost wydajności pracy w ujęciu nominalnym, w wielu krajach znika większa część obserwowanej luki. Zazwyczaj płaca nominalna korygowana jest o wskaźnik cen konsumpcyjnych (CPI), podczas gdy nominalny PKB korygowany jest o deflator PKB w celu uzyskania wartości realnych. W związku z tym na powiększającą się lukę między wzrostem płac realnych i wzrostem wydajności pracy w ujęciu realnym mają wpływ zmiany w różnicy między wskaźnikiem cen konsumpcyjnych CPI i deflatorem PKB.

Zmiany we wskaźniku „terms of trade pracy” (różnicy między wskaźnikiem cen konsumpcyjnych CPI i deflatorem PKB, czyli różnicy między ceną towarów wyprodukowanych przez pracowników, a ceną towarów przez nich konsumowanych) oraz zmiany w luce między wzrostem płac realnych i wzrostem wydajności pracy wykazują dodatnią korelację (ze współczynnikiem korelacji wynoszącym 0,664). Pogłębiające się luki między wzrostem płac realnych i wzrostem wydajności pracy występowały już w przeszłości i były opisywane w szeregu badań w literaturze przedmiotu, w których przedstawiono podobne wyjaśnienie obserwowanych luk.

W naszej pracy przedstawiamy dekompozycję mającą na celu zidentyfikowanie czynników stojących za obserwowaną luką między wzrostem płac realnych a wzrostem wydajności pracy w Japonii i Korei Południowej. Jednym z ograniczeń wpływających na badanie jest różnica w zakresie dostępności szczegółowych zbiorów danych niezbędnych do dekompozycji luk między płacami a produktywnością w obu krajach.

W Japonii i Korei Południowej wydajność pracy wzrosła w ciągu ostatnich 20 lat, odpowiednio, o 22,8 proc. i 46,7 proc., ale płace realne wzrosły, odpowiednio, tylko o 2,6 proc. i 27,2 proc. W obu krajach wzrost płac realnych jest znacznie niższy niż wzrost wydajności pracy.

Wzrost wydajności pracy (NI0) dla Japonii przedstawiany jest jako wzrost PKB na roboczogodzinę skorygowany o zmiany stopy deprecjacji kapitału i stawki podatków pośrednich netto. Wzrost wydajności pracy (NI2) w Korei Południowej przedstawiany jest jako wzrost PKB na pracownika skorygowany o zmiany stopy deprecjacji kapitału, stawki podatków pośrednich netto i zmiany w proporcji sektora osób samozatrudnionych.

W Japonii i Korei Południowej wydajność pracy wzrosła w ciągu ostatnich 20 lat, odpowiednio, o 22,8 proc. i 46,7 proc., ale płace realne wzrosły, odpowiednio, tylko o 2,6 proc. i 27,2 proc. W obu krajach wzrost płac realnych jest znacznie niższy niż wzrost wydajności pracy.

Płace a wydajność pracy – wnioski dla Japonii

Główną przyczyną stagnacji płac realnych jest znaczne pogorszenie w obu krajach wskaźników „terms of trade pracy”, które spadły, odpowiednio, o 14,2 proc. i 15,5 proc.

W krajach, które importują podstawowe surowce, takie jak ropa naftowa i produkty rolne, a także eksportują produkty elektroniczne, samochody i maszyny, wskaźniki „terms of trade pracy” częściej ulegają pogorszeniu wraz ze spadkiem względnej ceny produktów eksportowych w wyniku postępu technologicznego. Pogorszenie wskaźnika „terms of trade pracy” można również przypisać faktowi, że produkty tej samej jakości, co te wytwarzane w kraju, są wytwarzane w dużych ilościach za granicą w wyniku bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Należy zauważyć, że spadki udziału dochodów z pracy w PKB wyjaśniają stosunkowo niewielką część stagnacji płac realnych w obu krajach.

Aby w krajach takich jak Japonia i Korea Południowo mogło dojść do wzrostu płac realnych, muszą one poprawiać swoje środowisko biznesowe i realizować politykę publiczną wspierającą rozwój nowych sektorów o wysokiej wartości dodanej, z utrzymującymi się przez dłuższy okres poziomami cen względnych, tak aby nie dochodziło do pogorszenia wskaźników „terms of trade pracy”. Będzie to bardziej skuteczne od sztucznego podwyższania płacy minimalnej w celu wpłynięcia na udział dochodów z pracy w PKB.

Uwaga od autorów: Główne badania, na których opiera się niniejszy artykuł zostały pierwotnie opublikowane jako Dokument Konsultacyjny Japońskiego Instytutu Badawczego Gospodarki, Handlu i Przemysłu (Research Institute of Economy, Trade and Industry – RIETI).

Hyunbae Chun

Profesor ekonomii, Sogang University

Kyoji Fukao

Profesor i dyrektor ds. badań, Centrum Instytucji Ekonomicznych w Instytucie Badań Ekonomicznych, Hitotsubashi University, Tokio

Hyeog Ug Kwon

Profesor, College of Economics, Nihon University; Pracownik naukowy, RIETI

Jungsoo Park

Profesor ekonomii; Dyrektor, Nam Duck Woo Economic Resea

Artykuł ukazał się w wersji oryginalnej na platformie VoxEU, tam też dostępne są przypisy i bibliografia.

(©Envato)

Tagi


Artykuły powiązane

Płace a wydajność pracy – wnioski dla Japonii

Kategoria: VoxEU
W obliczu spadku liczby ludności, wzrost wydajności jest najważniejszym wyzwaniem dla japońskiej gospodarki, a pomysł pobudzenia go przez podniesienie płacy wzbudził zainteresowanie decydentów.
Płace a wydajność pracy – wnioski dla Japonii

Skąd się biorą ujemne realne stopy procentowe?

Kategoria: Analizy
Ujemne poziomy realnych stóp procentowych są nie tyle efektem dyskrecjonalnych decyzji banków centralnych, co przede wszystkim wynikają ze zmian uwarunkowań gospodarczych. W ostatnich dekadach realne stopy procentowe na świecie systematycznie się obniżały i obecnie w większości gospodarek rozwiniętych, a także w wielu gospodarkach wschodzących – w tym w Polsce – są ujemne.
Skąd się biorą ujemne realne stopy procentowe?

Historically high surplus in Poland's foreign trade

Kategoria: Macroeconomics
Poland’s foreign trade surplus is strengthening. However, the value of the trade exchange surplus recorded in the second quarter of 2020 is probably a one-off phenomenon, as it was driven by a strong decline in oil prices and a further decline in imports due to the lockdown.
Historically high surplus in Poland's foreign trade