Autor: Katarzyna Kozłowska

Publicystka, wydawca książek ekonomicznych, koordynator projektów medialnych.

Nagroda Nobla za wiedzę o dopasowaniu

Komitet noblowski uhonorował w tym roku dwóch interesujących naukowców: Alvina E. Rotha z Uniwersytetu Harvarda oraz Lloyda S. Shapleya z Uniwersytetu Kalifornijskiego. Ich nazwisk nie było w listach typów noblowskich. - To piękny i cenny Nobel - komentuje dr Marcin Malawski z Instytutu Podstaw Informatyki PAN.
Nagroda Nobla za wiedzę o dopasowaniu

PAP

Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w tym roku została przyznana za „teorię stabilnych alokacji i wykorzystanie projektowania rynku”. Chodzi o prace amerykańskich naukowców (teoretyczne i eksperymentalne) nad matchingiem, czyli możliwie efektywnym dopasowaniem do siebie różnych elementów.  Lloyd S. Shapley, urodzony w 1923 roku matematyk Uniwersytetu Kalifornijskiego, specjalizuje się w teorii gier.

– Nazwisko Shapleya zna każdy, kto uczył się o grach kooperacyjnych.  Wartość Shapleya, o której piszę w paru moich pracach, jest dla każdego studenta porządnego kursu teorii gier pojęciem podstawowym. Sądziliśmy od dłuższego czasu, że Shapley może dostać nagrodę Nobla. I dostał, ale akurat za nieco inne dokonania – mówi dr Marcin Malawski z Instytutu Podstaw Informatyki PAN oraz Centrum Psychologii Ekonomicznej Akademii Koźmińskiego.

Teoria dopasowania, o którym mowa w werdykcie komitetu noblowskiego, jest wzięta z teorii gier i ma bardzo szerokie praktyczne zastosowania. Alvin E. Roth badał na przykład pod tym kątem rynek pracy lekarzy.

– W jednym zbiorze są lekarze, którzy chcą się zatrudnić w szpitalach. W drugim szpitale, które chcą zatrudnić lekarzy. Szpital ma pewne preferencje na lekarzach, lekarze na szpitalach. Chodzi o to, żeby jak najlepiej dopasować jednych do drugich. To są niebanalne teorie. Sporo rzetelnej matematyki i analizy – mówi dr Malawski.

Zagadnienie ma swój początek w latach 60., kiedy to Shapley wraz ze swym kolegą, naukowcem Davidem Galem opracowali algorytm „stabilnych małżeństw”. Chodziło o to, jak dopasować ludzi pod względem ich preferencji w taki sposób, by po zastosowaniu algorytmu nie było żadnych dwojga osób (kobiety i mężczyzny), z których każde wolałoby tę drugą osobę  od swego małżonka.

– Algorytm Gale’a-Shapleya to właśnie algorytm dopasowywania  – wyjaśnia dr Malawski. Opisany został w publikacji pt. „College admissions and the stability of marriage” z 1962 roku. Inne ważne prace Shapleya to m.in. „A value for n-person games” z 1953 roku oraz „On market games” z 1962 roku, dotyczą już jednak teorii gier.

Alvin E. Roth, młodszy o 30 lat od Shapleya pracownik naukowy Uniwersytetu Harvarda,  pracował niezależnie, ale zgłębiał to samo zagadnienie.

– Roth jest oczywiście także teoretykiem, ale robił także słynne eksperymenty negocjacyjne (dotyczyły m.in. lekarzy – przyp. KK). Nad teorią dopasowania pracował z brazylijską matematyczką Marildą A. Oliveirą Sotomayor – wyjaśnia dr Malawski. Napisali wspólnie książkę pt. „Two-sided matching”. Warto też sięgnąć po pracę Rotha pt. „Bargaining experiment”, opublikowaną w „Handbook of Experimental Economics” pod redakcją Colina Camerera. Cały dorobek Rotha można znaleźć pod linkiem: http://kuznets.fas.harvard.edu/~aroth/PapersPDF.html

Czy Nobel 2012 ma coś wspólnego z problemami gospodarczymi, z którymi zmaga się dziś świat? Z alokowaniem środków w ramach Unii Europejskiej, działalnością Międzynarodowego Funduszu Walutowego? Doktor Malawski uważa, że nie.

– Akademia Szwedzka bywa czasem odporna na bieżące wydarzenia. Interesuje ją bardziej nauka niż bieżączka. W żadnym stopniu nie odnoszę tego werdyktu do dzisiejszej sytuacji gospodarczej –  komentuje dr Malawski.

Naukowcy odbiorą nagrodę w grudniu w Sztokholmie.

Katarzyna Kozłowska

PAP

Otwarta licencja


Tagi


Artykuły powiązane

Lekarzy za mało na pandemię

Kategoria: Analizy
Rośnie migracja pracowników medycznych w skali globalnej. Stany Zjednoczone i Wielka Brytania to kraje zatrudniające najwięcej zagranicznych lekarzy. Także dla polskiej medycyny korzystne byłoby większe otwarcie na lekarzy imigrantów.
Lekarzy za mało na pandemię

Chiński rynek gier komputerowych ucieka cenzurze

Kategoria: Analizy
Pekin opublikował wytyczne, którymi będzie się kierował przy wyrażaniu zgód na wejście gier komputerowych na rynek. Chociaż regulacje stanowią tylko kroplę w morzu wśród prób kontroli przez rządzących sfery wirtualnej, to nie powstrzymały Chin od zbudowania największego w świecie rynku gier komputerowych.
Chiński rynek gier komputerowych ucieka cenzurze

Polska grami stoi, czyli polski gamedev w pigułce

Kategoria: Analizy
Niemcy mają samochody, Szwajcarzy – zegarki, a Polacy? Niewiele jest polskich firm, czy szerzej branż, z których Polska byłaby znana na całym świecie, oceniana przy tym pozytywnie za jakość danego dobra czy usługi. Niewątpliwie jednak branża gier w Polsce ma w tej chwili swoje pięć minut. Czy może stać się wizytówką Polski w świecie? A może już jest?
Polska grami stoi, czyli polski gamedev w pigułce