Jak Polacy korzystają z BLIKA

03.02.2020
Blisko 150 mln transakcji dokonanych za pomocą BLIKA w trzech kwartałach 2019 r., a szczególnie bardzo duża dynamika ich wzrostu, wskazują na wysoki poziom akceptacji tego sposobu dokonywania płatności.

(©Envato)


Klienci banków – czego nie pokazują statystyki – jednak znacząco różnią się w sposobie korzystania z BLIKA, a na rodzaj wykonywanych transakcji istotnie wpływa wiek użytkowników i wynikająca z niego przynależność do określonej generacji konsumentów.

2018 rokiem BLIKA

Jak informuje zarządzająca BLIKIEM spółka Polski Standard Płatności (PSP), w 2018 r. jego użytkownicy, wykonali blisko 91 mln transakcji, tj. trzykrotnie więcej niż w 2017 r., a tylko w trzecim kwartale 2019 r. prawie 57 mln, czyli ponad 60 proc. liczby transakcji przeprowadzonych w 2018 r. BLIK jest dostępny w aplikacji mobilnej 12 banków, w tym od 31 lipca 2019 r. także w bankach zrzeszonych w Spółdzielczej Grupie Bankowej.

Klienci banków uzyskali możliwość korzystania z BLIKA w 2015 r., natomiast z bankowych aplikacji lub stron mobilnych dostępnych na smartfonach i tabletach już trzy lata wcześniej. Ta różnica w czasie dostępu do obydwu rozwiązań nie pozostała bez wpływu na termin, w którym użytkownicy bankowości mobilnej „przekonali się” do BLIKA. W jego upowszechnieniu przełomowy okazał się 2018 r., co pokazują rezultaty badania przeprowadzonego w Katedrze Badań Rynku i Usług Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu w grudniu 2019 r. techniką CAWI na próbie 610 użytkowników BLIKA, w tym 285 z generacji Z (wiek 18 – 24 lata) i 325 z generacji Y (wiek 25 – 40 lat).

Z badania wynika, że spośród osób, które zaczęły używać aplikacji mobilnej w 2018 r., BLIKA zainstalowało blisko 2/3. Znacznie dłuższy był proces jego akceptacji w przypadku osób, które zaczęły korzystać z bankowości mobilnej we wcześniejszych latach. W 2017 r. zainstalowało BLIKA blisko 40 proc. osób, które w tym roku uruchomiły aplikację mobilną banku, a w 2016 r. było to 20 proc. BLIKA w 2015 r. posiadało tylko 12 proc., które w tym roku rozpoczęły korzystanie z bankowości mobilnej. Najwięcej osób, które zainstalowały aplikację mobilną banku w latach 2015 – 2017, zdecydowało się na korzystanie z BLIKA właśnie w 2018 r. – połowa w 2017 r., 40 proc. – w 2016 r. i ponad 30 proc. osób, które zaczęły korzystać z bankowości mobilnej w 2015 r. i wcześniej.

Płatności internetowe najpopularniejsze

Według danych spółki PSP, w czwartym kwartale 2018 r. z użyciem BLIKA przeprowadzono 33,7 mln transakcji, z czego 75 proc. stanowiły płatności w internecie, 13 proc. – wypłaty z bankomatów, 6 proc. przelew na numer telefonu, a niespełna 6 proc. – transakcje w terminalach POS. Obserwowana rokrocznie bardzo duża dynamika wzrostu liczby transakcji z użyciem BLIKA nie wpływa znacząco na zmianę ich struktury – kluczowe znaczenie mają transakcje internetowe. W trzecim kwartale 2019 r. płatności za zakupy w internecie stanowiły 70 proc. transakcji, wypłaty pieniędzy z bankomatów – 12 proc., przelewy na numer telefonu – 7,5 proc., a płatności za zakupy w sklepach stacjonarnych ponad 10 proc.

Wyniki badania CAWI potwierdzają, że posiadacze BLIKA najczęściej płacą nim za zakupy dokonane kanałem internetowym. W okresie 30 dni od 3 do 5 takich operacji zrealizowała 1/3 jego użytkowników, od 6 do 10 – 20 proc., a powyżej 10 – 14 proc. Takiej transakcji nie wykonało tylko 5 proc. osób, a 1 – 2 przeprowadziło prawie 30 proc. osób. Pozostałe rodzaje transakcji są wykonywane znacznie rzadziej. W okresie jednego miesiąca blisko 60 proc. użytkowników BLIKA ani razu nie płaciło w terminalu POS, nie wypłaciło gotówki z bankomatu i nie przelało środków pieniężnych na telefon.

Niewykorzystany potencjał generacji Z w bankowości internetowej

Transakcje internetowe domeną młodych

Klienci banków z generacji Y i Z znacząco różnią się pod względem częstości wykonywania płatności internetowych z użyciem BLIKA. Od 3 do 5 płatności wykonuje w ciągu miesiąca 37 proc. osób z pokolenia Z i tylko 29 proc. Millenialsów. Te różnice są jeszcze bardziej wyraźne, gdy pokolenie Y podzielimy na segment osób przed i po 30 roku życia. W obydwu tych grupach wiekowych miesięcznie od 3 do 5 transakcji wykonuje BLIKIEM odpowiednio 31 proc. i 26 proc.

Różnica pomiędzy Millenialsami jest jeszcze bardziej widoczna w przypadku osób aktywnie korzystających z BLIKA. Ponad 5 płatności w miesiącu wykonuje 40 proc. młodszych i 30 proc. starszych Millenialsów. Dominacja osób w wieku 25 – 30 w realizacji płatności internetowych wynika z dwóch przyczyn – podobnie jak pokolenie Z nie mają one problemów z akceptacją nowych technologii i chętnie korzystają z rozwiązań usprawniających dokonywanie płatności bezgotówkowych. W odróżnieniu od „Zetów”, dysponują one jednak znacznie większą siłą nabywczą, która pozwala częściej robić zakupy online.

BLIK przegrywa w POS-ach

W terminalu POS w okresie miesiąca przynajmniej trzy razy zapłacił BLIKIEM tylko co piąty użytkownik z generacji Z i 30 proc. z generacji Y, przy czym znowu występuje istotna różnica pomiędzy samymi Millenialsami. W tym przypadku bardziej aktywni są ci starsi (35 proc.) niż młodsi (28 proc.). I ponownie przyczyną tych różnic jest przede wszystkim technologia. Osoby do 30. roku życia oprócz BLIKA znaczniej częściej korzystają z innych mobilnych form płatności, takich jak Apple Pay i Google Pay. Na stosunkowo niewielką popularność BLIKA w płatnościach za zakupy w placówkach stacjonarnych wpływa przede wszystkim postrzeganie czasu trwania operacji płatności jako dłuższego niż przy użyciu innych bezgotówkowych, zbliżeniowych form płatności. Mając do wyboru BLIKA i kartę płatniczą, w markecie wolałoby nim zapłacić tylko 10 proc. użytkowników. Należy też pamiętać, że BLIK nie jest dostępny we wszystkich placówkach handlowych.

Przyzwyczajenie do płatności bezgotówkowych i skromniejsze środki finansowe powodują, że generacja Z rzadziej niż pokolenie Y wykorzystuje BLIKA do wypłacania gotówki z bankomatu, pomimo że jest dostępna w 95 proc. tych urządzeń. W okresie 30 dni co najmniej raz dokonało takiej operacji tylko 38 proc. „Zetów” i blisko połowa Millenialsów.

W korzystaniu z kolejnej funkcjonalności – przelewu środków na telefon – prym zdecydowanie wiodą osoby pokolenia Z. W okresie miesiąca blisko połowa z nich dokonała przynajmniej jednego takiego przelewu. W przypadku Millenialsów był to tylko co trzeci posiadacz BLIKA. Pewnym ograniczeniem w rozwoju tej formy płatności może być brak jej dostępności we wszystkich bankach oferujących BLIKA. Na koniec 2019 r. tę funkcjonalność oferowało 10 banków.

Użytkownicy pozytywnie o BLIKU

Posiadacze BLIKA bardzo wysoko oceniają jego funkcjonalność rozumianą jako szybkość działania i łatwość wykonywania transakcji. W pięciopunktowej skali ocen od 1 – bardzo źle do 5 – bardzo dobrze to kryterium uzyskało średnią ocenę 4,6 pkt. Nieco niżej oceniane jest bezpieczeństwo płatności dokonywanych przy użyciu BLIKA (średnia 4,2 pkt). Pomimo zupełnie innego przebiegu transakcji w BLIKU niż w przelewie wykonywanym poprzez aplikację bankową, do której trzeba zalogować się, użytkownicy niejednokrotnie stawiają pomiędzy nimi znak równości w odniesieniu do zagrożeń związanych z ich używaniem w miejscach publicznych. Inną kwestią są wyłudzenia „na BLIKA” poprzez włamanie na konto na Facebooku. Włamywacz podszywający się pod właściciela konta rozsyła do jego znajomych maile z informacją o nagłej potrzebie finansowej i prosi o dokonanie przelewu lub podanie kodu BLIK. Jednak zdecydowanie najsłabszą stroną BLIKA jest ograniczona liczba punktów, w których można nim płacić (nadal jest on niedostępny w 1/3 terminali płatniczych). Średnia ocena w tym zakresie to tylko 3,8 pkt.

Nowe funkcje w BLIKU

Bardzo dobry odbiór przez klientów banków z różnych pokoleń całkowicie polskiej innowacji w płatnościach mobilnych jaką jest BLIK, niewątpliwie będzie stymulować rozbudowę sieci punktów akceptujących ten system płatności i dodawanie nowych funkcji. Kolejnym rozwiązaniem zachęcającym do korzystania z BLIKA ma być „Request for payment”, czyli prośba o przelew. Na swojej stronie internetowej spółka PSP informuje, że pod koniec 2019 r. otrzymała od Prezesa Narodowego Banku Polskiego zgodę na jego wprowadzenie. Osoba posiadająca BLIKA za pomocą funkcji „prośba o przelew na telefon BLIK” będzie mogła wysłać do innego użytkownika prośbę o dokonanie przelewu. Odbiorca otrzyma w aplikacji mobilnej swojego banku powiadomienie i może tę prośbę zaakceptować lub odrzucić w ciągu 72 godzin. Jeśli zostanie ona zignorowana, jej autor otrzyma powiadomienie, że odbiorca nie odpowiedział. W najbliższych miesiącach ma zostać udostępniona opcja płatności zbliżeniowej będąca efektem współpracy BLIKA z Mastercard.


Tagi


Artykuły powiązane